1
دانشیار، فلسفه سیاسی گروه علوم سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2
دانشجوی دکتری، مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی، دانشگاه شیراز، فارس، ایران
چکیده
گذار از بحرانهای سیاسی، همواره یکی از دغدغههای بنیادین نظامهای سیاسی بوده است. در این میان، جمهوری اسلامی ایران بهرغم مواجهه با بحرانهای متعدد، توانسته است استمرار خود را حفظ کند. پرسش اساسی آن است که نقش مردم در این تابآوری، در چارچوب اندیشه سیاسی آیتالله خامنهای چگونه صورتبندی میشود. پژوهش حاضر با روش تحلیل محتوای کیفی و با رویکرد تحلیل منطقیِ مجموعه بیانات و آثار مکتوب ایشان، به واکاوی نظاممند این مسئله پرداخته است. یافتهها نشان میدهد که در این منظومه فکری، مردم، کنشگران اصلی گذار از بحران و ضامن بقا و پویایی نظام اسلامی به شمار میروند. این نقشآفرینی در قالب منظومهای سهبعدی از بصیرت، مقاومت تعالیبخش و ولایت بهمثابه رابطه تحقق مییابد. بصیرت بهمثابه قطبنمای معرفتی، با کارکردهایی چون تشخیص موقعیت، شناخت دشمن و عمل بههنگام، بُعد شناختی گذار از بحران را تأمین میکند. مقاومت تعالیبخش، با ابتنای بر سه اصل انسانشناختی فطرت، تکامل و حرکت، نمود عملیِ بصیرت و بُعد کنشی این منظومه است. ولایت نیز بهعنوان بستر انسجامبخش، بصیرتهای پراکنده و مقاومتهای فردی را در شبکهای از پیوندهای جهتدار سازمان میدهد و آنها را از حالت جزیرهای به حرکتی جمعی و همافزا بدل میسازد. نسبت این سهگانه چنان است که بصیرت بدون مقاومت عقیم، مقاومت بدون بصیرت کور، و هر دو بدون ولایت پراکنده و بیفرجام خواهد بود. این الگوی تحلیلی، افزون بر آنکه چارچوبی نظری برای فهم گذار از بحران در نظامهای مردمسالار دینی ارائه میدهد، میتواند مبنایی برای طراحی راهبردهای مردمیسازی مدیریت بحران در جمهوری اسلامی ایران قرار گیرد.
زارعی,مجتبی و علیدادی,محمدامین . (1405). نقش مردم در گذار از بحرانهای سیاسی نظام اسلامی در اندیشه سیاسی آیتالله خامنهای. فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی, 14(1), 101-127.
MLA
زارعی,مجتبی , و علیدادی,محمدامین . "نقش مردم در گذار از بحرانهای سیاسی نظام اسلامی در اندیشه سیاسی آیتالله خامنهای", فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی, 14, 1, 1405, 101-127.
HARVARD
زارعی مجتبی, علیدادی محمدامین. (1405). 'نقش مردم در گذار از بحرانهای سیاسی نظام اسلامی در اندیشه سیاسی آیتالله خامنهای', فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی, 14(1), pp. 101-127.
CHICAGO
مجتبی زارعی و محمدامین علیدادی, "نقش مردم در گذار از بحرانهای سیاسی نظام اسلامی در اندیشه سیاسی آیتالله خامنهای," فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی, 14 1 (1405): 101-127,
VANCOUVER
زارعی مجتبی, علیدادی محمدامین. نقش مردم در گذار از بحرانهای سیاسی نظام اسلامی در اندیشه سیاسی آیتالله خامنهای. الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی. 1405;14(1):101-127.