بررسی گفتمان اعتدال(دولت یازدهم و دوازدهم)ازمنظر امام خمینی با رهیافت تحلیل گفتمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران.

2 دانشیار گروه اندیشه سیاسی و مسائل ایران، واحدتهران مرکزی، دانشگاه آزاداسلامی، تهران،ایران.

3 دانشیار گروه روابط بین‌الملل، واحدتهران مرکزی، دانشگاه آزاداسلامی، تهران،ایران.

چکیده
گفتمان انقلاب اسلامی با رویکرد بازگشت به اسلام و حاکمیت مردم با استفاده از مبانی اسلام، توجه به مقتضیات زمان و مکان با رهبری امام خمینی تکوین و ظهور یافت و 10 سال با مدیریت خود امام به نظام‌سازی پرداخت. در این نظام سیاسی روسای جمهوری نقش مهمی ایفا کرده‌اند که بعضا رویکرد آنها با گفتمان معمار انقلاب اسلامی همراستا نبوده است. در پی انتخابات خردادماه 1392 آقای حسن روحانی به‌عنوان حامل گفتمان اعتدال‌گرایی به عنوان رئیس جمهور نظام جمهوری اسلامی انتخاب شد.
روش: روش انجام این پژوهش، روش مقایسه‌ گفتمانی است؛ به این معنی که دو گفتمان‌ انقلاب اسلامی و گفتمان اعتدال مورد مقایسه قرار گرفته‌اند و موارد اشتراک و اختلاف این دو گفتمان بررسی شده است.
یافته‌ها: این مقاله با طرح این سؤال که وجوه تشابه و افتراق گفتمان انقلاب اسلامی با شعارهای انتخاباتی حسن روحانی چیست؟ به تبیین این فرضیه پرداخته است که شعارهای انتخاباتی آقای حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری سال 1392 گرچه اشتراکاتی با دال‌های شناور گفتمان انقلاب اسلامی دارد، اما با قرار دادن لزوم کنار آمدن با کدخدا در دال مرکزی گفتمان خود، از دال مرکزی گفتمان انقلاب اسلامی فاصله گرفته است.
وعده‌های مهم آقای روحانی در انتخابات سال 1392 پیوند زدن حل مشکلات کشور صرفا از طریق تعامل با غرب[کدخدا (آمریکا)]، مغایرت گفتمان با گفتمان انقلاب اسلامی نمود بیشتری یافت و در عرصه قدرت و بازگیری سیاست کشور ظهور یافت.

کلیدواژه‌ها:
گفتمان انقلاب اسلامی، استقلال، امام خمینی، خرده گفتمان اعتدال

کلیدواژه‌ها


منابع
1.      امینی، سام، 1398، عوامـل اجتماعی مؤثر بر میزان مشارکت سیاسی مردم استان ایلام در مجلس شورای اسلامی با تأکید بر پنج دوره اخیر  سال‌های 1378 تـا 1394. رساله دکتری  جامعه شناسی سیاسی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
2.      انصاری، حمید،1383، نظریه های مشارکت. جزوه درسی کارشناسی ارشد، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران.
3.      آبراکرومبی، نیکاس؛ استفن، هیل و برایان، اس ترنر،1376، فرهنگ  جامعه شناسی (ترجمه حسن پویان)، تهران: چاپخش.
4.      آشوری، داریوش،۱۳۸۷، دانشنامه سیاسی، چاپ شانزدهم، تهران، انتشارات مروارید
5.      تاجیک، محمدرضا،1383، گفتمان، پادگفتمان و سیاست،تهران: موسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی
6.      حاجی پور، بهمن؛ حسینی،  سیدمحمود و زارع، ساسان،1395،شناسـایی عوامل کلیدی موفقیت در  رقابت های انتخاباتی با استفاده از روش  مدلسازی ساختاری ـ تفسیری .مطالعات راهبردی بسیج، 91 (7751 921.
7.      حافظ‌نیا، محمدرضا،1392،جغرافیایی انتخاباتی ایران. تهران: سمت
8.      حسین پور، سیروس،1398، تبیین  جامعه شناختی مشارکت سیاسی  گروه های قومی در استان خوزستان (مورد مطالعه: اقوام لر بختیاری و عرب). رساله دکتری  جامعه شناسی، دانشکده علوم انسانی، گروه علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی، واحـد نراق.
9.      حسین زاده،سید محمد علی،1383، نظریه گفتمان و تحلیل سیاسی، فصلنامه علوم سیاسی،زمستان، دوره   7، شماره 28، صص181-212
10.  خرمشاد، محمدباقر، جمالی، جواد، 1397، امر سیاسی، شکل‌گیری و هژمونیک شدن گفتمان انقلابی اسلام سیاسی در ایران، فصلنامه پژوهش های انقلاب اسلامی، زمستان،دوره  7، شماره  27،صص 27 - 44 
11.  دهقانی فیروزآبادی، سیدجلال، 1393، چرخه گفتمانی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از دولت بازرگان تا دولت روحانی,تهران: نشرمخاطب.
12.  رازانی، احسان،محمدزاده، علی،1400 ،گفتمان هژمونیک انقلاب اسلامی و خرده گفتمان‌های درونی نظام جمهوری اسلامی ایران در دوران رهبری امام خمینی (ره)، پژوهشنامه انقلاب اسلامی، اردیبهشت،  دوره 11، شماره 38 - شماره پیاپی 38، صص 91-113
13.  سیدامامی، کاووس و عبـدالله، عبدالمطلب،1388،عوامل مؤثر بر مشارکت شهروندان در انتخابات ریاست جمهوری و مجلس: مطالعه موردی شهر تهران
14.  صفری شالی، رضـا،1394،بررسی رفتار  رأی دهندگی ایرانیان در انتخابات مجلس شورای اسلامی .مطالعات راهبردی، 81 (3)
15.  ضیمران، محمد،1378، میشل فوکو، دانش و قدرت،تهران: هرمس
16.  ضیمران، محمد،1379، ژاک دریدا و متافیزیک حضور،تهران: هرمس
17.  ضیمران، محمد،1382، نیچه پس از هایدگر، دریدا و دولوز (تهران: هرمس
18.  عباسی اسفجیر،  علی اصغر و اسفندیاری، مجتبی، 1396، بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر مشارکت سیاسی دانشجویان (موردمطالعه: دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری)، فصلنامه مشارکت و توسـعه اجتماعی، 2 (487-74.
19.  عبدالحمید، ابوالحمد،1386، مبانی علم سیاست. تهران: توس
20.  فردینان دو سوسور،1370، مبانی ساخت گرایی در زبان‌شناسی درساخت گرایی، پسا ساخت گرایی و مطالعات ادبی، فرزان سجودی، تهران: هرمس
21.  فردینان دو سوسور،1378، دوره زبان‌شناسی عمومی، ترجمه کورش صفوی، تهران: هرمس.
22.  مایکل پین، لاکان، دریدا، گریستوا،1380، ترجمه پیام یزدان جو،تهران: نشر مرکز 
23.  موحد، مجید و عنایت، حلیمه و پورنعمت، آرش،1387، بررسی رابطه میان سرمایه اجتماعی و مشارکت سیاسی زنان، فصلنامه علوم انسـانی و اجتماعی،1، 091-161.
24.  نظری و سازمند،1387،گفتمان هویت وانقلاب اسلامی ایران،تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی
25.  هیوبرت دریفوس، میشل فوکو،1376، فراسوی ساختگرایی و هرمنیوتیک، ترجمه حسین بشیریه، تهران: نشر نی
1.   Abrahamian, Parvand (2002). Iran between two revolutions, translated by Ahmad Golmohammadi and Mohammad Ebrahim Fattahi, Ney Publication. (In Persian)
2.   David, Marsh; Stoker, Gerry (1999). Theory and Methods in Political Science, Translated by Amir Mohammad Haji Yosofi, Strategic Studies Publications, Tehran. (In Persian)
3.   Dehghani Firouzabadi, Seyed Jalal (2005). Discourse Transformation in the Foreign Policy of the Islamic Republic of Iran, Iran Newspaper Publishing Institute. (In Persian)
4.   Fitzgerald, J. (2013) .What does ‘Political’ Mean to you?. Political Behavior, 35 (3), 453-479.
5.   Foran, Jan (2003). Fragile Resistance, History of Social Developments in Iran, Translated by -Ahmad Tadayon, Rasa Cultural Services Institute, Tehran. (In Persian)
6.   Fox, R.L. (2011). Studying Gender In US Politics: Where do we go From here?. Politics and Gender, 7(1), 94-99.
7.   Hosseini zadeh, Seyed Mohammad Ali (2007). Political Islam in Iran, Qom, Mofid University Press. (In Persian)
8.   Howarth, D. Noarval, A. Stavrakakis, G, Discours theory and political analysis (Manchester university prss, 2000) p. 15.
9.           Imam, Khomeini (1992). Sahifeh-ye Noor, Volume 2, 3, 4, 13, 12, 20, Islamic Revolution Documents Orga.nization, Tehran. (In Persian)
10.        Imam, Khomeini (1999). Sahifeh Emam, Vol., No. 10 and 21, The Institute for the Regulation and Publication of Imam Khomeini's Works, Tehran. (In Persian)
11.        Jasbi, Abdollah (2008). Islamic Republic Party, Office of Research and -Compilation of the History of the Islamic Revolution. (In Persian)
12.        Joseph, Jonathan (2002), Hegemony: a realist analysis, New York: Routledge, ISBN
13.        Laclau, E and Mouffe, C, Hegemony and socialist strategy (2001) (London: Verso, second edition) p. xv.
14.        laclau, E and Mouffe, c, Recasting marxism in James martin (2002): Antonio Gramsci, critical Assesment of leading Political philosophers (2002) Voutledge. p. 139.
15.        Laclau, E, New reflections on the vevolution of our time, (London: verso, 1990) p.5
16.        Lawless, J.L. & Fox, R.L. (2001). Political Participation of the Urban Poor. Journal of Social Problems, 48 ( 3), 362-385.
17.        Luclua, E, Butler, J. Zizek, S, Contingency, Hegemony, univer sality, (London: Verso, 2000) pp. 53-57.
18.        Smith, Anna Marie, Laclau and Mouffe, routledge (1998) p. 64
19.        Tajik, Mohammad Reza (2004). Discourse, Anti discourse and Politics, Institute for Research and -Humanities, Tehran. (In Persian)
20.        Zaheer, L. (2016). Use of Social Media and Political Participation among University Students. Pakistan Vision, 17, 278-