Analysis of Iran-Russia Trade Relations from the Establishment of the Qajar Dynasty to the End of Mohammad Shah’s Period; Emphasizing the Maritime Trade of the Ports of Anzali, Astara, and Turkmen

Document Type : Original Article

Authors

1 گروه تاریخ، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 Assistant Professor, Islamic Azad University, Yadegar Imam Branch, Rayy City

3 , Associate Professor, Department of Financial Management, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

Abstract
This study examines the trade relations between Iran and Russia during the Qajar period, from the beginning of the reign of Agha Mohammad Khan to the end of Mohammad Shah’s reign, focusing on the maritime trade of the ports of Anzali, Astara, and Turkmen. The importance of this issue is that the Caspian Sea and the northern ports of Iran became one of the most important routes of economic exchanges between Iran and Russia during this period. This study, using the library method of data collection and descriptive and analytical research methods, has examined the trade relations between Iran and Russia during the Qajar period. The findings of the study show that political and military developments, including the Iran-Russia wars and the conclusion of the Golestan and Turkmenchay treaties, had a direct impact on the maritime trade route and in many cases caused serious restrictions for Iran. However, trade between the two countries was never completely cut off, and Iranian goods such as silk, cotton, sorghum, rice, and dried fruits continued to maintain their place in Russian markets. In return, Iran imported industrial goods, precious metals, and textiles. A review of historical documents shows that the northern ports of Iran were not only the main centers of economic exchanges, but also served as strategic points in Iran's foreign policy. Despite political ups and downs, the northern ports of Iran played a key role in shaping the regional economy and Iran's international interactions

Keywords


منابع
1.        آدمیت، فریدون (1348)، امیرکبیر و ایران، انتشارات خوارزمی، چاپ سوم.
2.        اشرف، احمد (1359)، موانع رشد سرمایه داری در ایران دوره قاجار، انتشارات زمینه ، تهران چاپ اول.
3.        انتنر، مروین ل (1369)، روابط بازرگانی روس و ایران 1828 1914، ترجمه، توکلی، احمد؛ تهران ، مجموعه انتشارات ادبی و تاریخی،چاپ اول.
4.        جمالزاده، سید محمد علی (1335)، گنج شایگان ( اوضاع اقتصادی ایران )، نشر کاوه.
5.        رمضانی، روح الله (1400)، تاریخ سیاست خارجی ایران ( از صفویه تا پایان پهلوی اول / 879 تا 1320 شمسی ) ترجمه، اسلامی، روح الله؛ پزشکیان، زینب؛  تهران، نشر نی، چاپ دوم.
6.        عبدالله یف (1347)، کارگران ایران در اواخر دوره قاجار ترجمه آزیتا کاظم زاده، کتاب آگاه جلد 1، انتشارات آگاه، تهران.
7.        عیسوی، چالز (1362)، ترجمه آژند، یعقوب؛ تاریخ اقتصادی ایران ( عصر قاجار 1332-1215) نشر گستره، چاپ اول.
8.        فوران، جان (1377)، مقاومت شکننده تاریخ تحولات اجتماعی ایران از صفویه تا سالهای پس از انقلاب اسلامی، ترجمه احمد تدین، تهران: خدمات فرهنگی رسا.
9.        قاضی ها، فاطمه (1380)، اسناد روابط ایران و روسیه در دوران فتحعلی شاه و محمد شاه قاجار،تهران، انتشارات مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی.
10.     کاظم بیکی، محمدعلی (1398)، روابط اقتصادی ایران و روسیه از آغاز تا سقوط قاجاریه،تهران؛ وزارت امورخارجه، 1398
11.     کریمی گیلایه، یاسر؛ تاملی بر یک قرن سیاست و اقتصاد در گیلان، گیوا، چاپ اول.
12.     لتین، ویلهلم (1367)، ایران از نفوذ مسالمت آمیز تا تحت الحمایگی 1860-1919 برگردان مریم میراحمدی، تهران: معین چاپ اول .
13.     لمبتون، آن. ک. س. (1385)، سیری در تاریخ ایران بعد از اسلام، تهران، ترجمه آژند، یعقوب، امیرکبیر، چاپ سوم .
14.     پورمحمدی املشی، نصرالله، قدیری لشکاجانی، کلثوم (1394)، تاثیرات سیاسی،-اجتماعی حضور روسیه در گیلان در دوره قاجار ، نشریه تاریخ نامه ایران بعد از اسلام ، پاییز و زمستان،شماره 11
15.     حسن نژاد، زمانه(1398)، روابط بازارهای شمال ایران با روسیه تزاری در دوره قاجار، نشریه تاریخ اندیش، سال اول شماره 4 ص 47.
16.     زاهد، فیاض؛ موسوی، هدی(1395)، نگاهی گذرا به گمرکات و قاچاق کالا در نیمه دوم قرن نوزدهم و تاثیر آن بر توسعه ملی در ایران مطالعات توسعه اجتماعی، سال هشتم شماره 2
17.     سید، محمود، گلمحمدی، مجید(1398)، توسعه نیافتگی واردات و صادرات ایران و روسیه در عصر قاجار (1174 -1304 ه . ش ) نشریه مطالعات توسعه اجتماعی ایران ، سال یازدهم شماره 2
18.     غیاثی، فرزانه، حاتمی، امیرحسین، عادلفر، باقرعلی،  پورمحمدی املشی، نصراله (1401)، تاثیر روسیه بر ساختار اقتصادی گیلان از دوران ناصری تا انقلاب مشروطه، نشریه پژوهش های علوم تاریخی ، شماره 32
19.     کاوسی سهل آبادی، مهرنوش (1396)، اوضاع تجاری و سیاسی دریای مازندران در دوره قاجار، نشریه مطالعات ایران شناسی؛ بهار،شماره 8؛
اسناد
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما): 7231-295
ساکما: 8108-295
ساکما:7231-295
ساکما: 77435-240
ساکما: 480680-240
ساکما: 2278-240
ساکما: 8041-295
ساکما: 109865-240