The Third Woman Model and Women’s Role in Resistance Movements: A Qualitative Study Using Content and Comparative Analysis

Document Type : Original Article

Authors

1 Assistant Professor, Department of Theology and Islamic Studies, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran

2 PhD Candidate in Accounting, Department of Accounting and Management, Firouzkooh Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

Abstract
Abstract
The role of women in resistance movements has always been a central focus in social and political studies. According to the Supreme Leader of Iran, the "Third Pattern of Women" is a timeless model independent of Eastern and Western approaches, which, based on religious teachings and inspired by prominent women in Islamic history, represents the multifaceted position of Muslim women. This study aims to analyze the role of women in resistance movements and reinterpret this model within social and historical contexts. The present research employs a qualitative approach, using document analysis and a review of historical and contemporary sources. Findings indicate that the active and influential participation of women has not only contributed to achieving political and social goals but also facilitated sustainable and structural transformations in societies. Moreover, the "Third Pattern of Women" enables women to fulfill simultaneous responsibilities in both family and social spheres, offering a comprehensive model for individual and social advancement. This study presents a coherent and practical model, highlighting an innovative reinterpretation of women’s roles in resistance movements.

Keywords


منابع
1.      ابن کثیر، إ. ب. (1998). تفسیر القرآن العظیم (تحقیق: محمد حسین شمس الدین، ج 1، ص 45). بیروت: دار الکتب العلمیة.
2.      ابن کثیر، إ. ب. (1998). تفسیر القرآن العظیم (تحقیق: محمد حسین شمس الدین، ج 2، ص 76). بیروت: دار الکتب العلمیة.
3.      ابن کثیر، إ. ب. (1998). تفسیر القرآن العظیم (تحقیق: محمد حسین شمس الدین، ج 4، ص 358). بیروت: دار الکتب العلمیة.
4.      افشارپور، سهیلا ، جلال پور، شیوا ، عبدالخانی, ، لنا ، شهابی، روح الله. (1401). تحلیل تطبیقی نقش زنان در گفتمان انقلاب اسلامی ایران و مدل مردسالارانۀ انقلاب.  مجله مطالعات راهبردی بسیج.دوره 25، شماره 96، صص 41-84.
5.      براتعلی پور، مهدی . (1396). واکاوی هویت مقاومت در جنبش‌های بازخیزش مذهبی در عصر جهانی‌شدن، مطالعۀ موردی، جنبش اخوان المسلمین. مجله پژوهش های سیاست اسلامیدوره 5، شماره 11، صص 61-84.
6.      حزباوی، سمیره، علم، محمدرضا. (1393). نقش زنان در جنبش‌های سیاسی اجتماعی خاورمیانه در سال 2010 « جمهوری یمن»، مجله علمی پژوهشی زن و فرهنگ ، دوره 6، شماره22،  صص101 -107.
7.      خادمی، عاطفه؛تقی زاده،فاطمه. (1398) . مدل مفهومی موضوع زن در گفتمان انقلاب اسلامی (مطالعۀ موردی: منظومۀفکری آیت الله خامنه ای)، مجله زن در توسعه و سیاست، دوره 17، شماره2، صص 257-277.
8.      خامنه­ای، سید علی . (1391) . (پیام به کنگره ۷۰۰۰ شهید زن). تهران: دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله العظمی خامنه­ای. https:// KHAMENEI.IR
9.      ذوالفقاریان، فاطمه ، تقوی ، سید محمد علی و اطهری، سید حسین . (1402). جنبش زنان در ایران پس از انقلاب؛ از مطالبات ایدئولوژیک تا مطالبات روزمره،  مجله علوم سیاسی ، دوره 18، شماره 3، ،صص 45-78.
10.  زارع، ‌بیژن. (2017). جنگ چهره زنانه ندارد. مجله نقد کتاب علوم اجتماعی، انتشارات چشمه، دوره15، شماره4 ، صص103-126.
11.  شریفی ساعی، محمدحسین . (1401). جنبش زنان و هنر مقاومت در عصر مشروطه. مجله  مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دوره 11، شماره 3، صص  789-832.
12.  شفیعی، سمیه سادات . (1402). بسیج جمع‌آوری اعانه در جنبش مشروطه؛ ابعادی از مشارکت اجتماعی زنان مجله علوم اجتماعی، دوره 30، شماره 101، صص 211-244.
13.  طباطبایی، سید. محمد حسین. (1374). تفسیر المیزان (جلد 5، ص 94). تهران: بنیاد فرهنگی اسراء.
14.  طباطبایی، سید. محمد حسین . (1374). تفسیر المیزان (جلد 13، ص 282). تهران: بنیاد فرهنگی اسراء.
15.  طباطبایی، سید. محمد حسین. (1374). تفسیر المیزان (ج‌14، ص‌208). تهران: دفتر انتشارات اسلامی.
16.  طباطبایی، سید. محمد حسین. (1374). تفسیر المیزان (جلد 19، ص346). تهران: بنیاد فرهنگی اسراء.
17.  عبدلی، ناهید. (1402)،گفتمان حقوقی زنان: عصر مشروطه تا پایان دوره پهلوی اول، مجله تحقیقات نوین میان رشته ای حقوق، دوره3، شماره 2، صص 6-31.
18.  غنی زاده بافقی، مریم، ورمزیار، فائزه . (1400). تأثیر جنبش‌های فمینیسم بر تحول مفهوم خانواده. مجله پژوهش­های حقوقی، دوره 20، شماره 46 ، صص225-253.  
19.  فیوضات، ابراهیم ، تسلیمی تهرانی، رضا ، دادگر, علی . (1388). گاندی، عدم خشونت و جنبش‏های اجتماعی.  مجله جامعه شناسی ایران، دوره 10، شماره 3، صص141-160.
20.  قرآن مجید. ترجمه استاد حسین انصاریان. تهران: انتشارات رایانه پژوهان شرق
21.  کسرایی، محمدسالار ، طهماسبی، مریم. (1394) .گفتمان های زنان پس از انقلاب اسلامی(گفتمان اصلاح طلبی،گفتمان سنت گرایی فقهی)،  مجله پژوهش های سیاسی و بین المللی، دوره 6، شماره 22، صص167-187.
22.  گلدستون، جک .(1397). به سوی نسل چهارمی از نظریه های انقلابی، ترجمۀاحسان بدریکوهی، مجله مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی،دوره 8، شماره 27، صص381-442 .
23.  گلى زواره‏ ، غلامرضا . (1389). بانوان فلسطین، ماجرای مقاومت و مظلومیت (قسمت سوم). مجله پیام زن،(224) .
24.  گودرزی، م . (1394). بررسی جنبش زنان در انقلاب کبیر فرانسه در قرن 18 (پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تبریز، دانشکده ادبیات و علوم انسانی). وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.
25.  مشیرزاده، حمیرا.(۱۳۹۰). از جنبش تا نظریۀ اجتماعی:  تاریخ دو قرن فمینیسم ، مجله پژوهش ، صص 112-117.
26.  مکارم شیرازی، ناصر. (1384). تفسیر نمونه (جلد 16، ص. 211). تهران: دارالکتب الاسلامیه.
27.  مکارم شیرازی، ناصر. (1386). تفسیر نمونه (جلد 4، ص 127). تهران: دارالکتب الاسلامیه.
28.  منهاجی، مجید. (1400). نقش لاله فاطمه نسومر در مقاومت اسلامی الجزایر(۱۸۳۰-۱۸۶۳م.).  مجله علمی مطالعات بیداری اسلامی، دوره 10، شماره2، صص 149-173.
29.  موسوی، سیده طاهره . (1391). زنان در انقلاب‌های جهان. مجله پیام زن (251).
30.  مولاوردی، شهیندخت . (1384). زن ایرانى و تجربه 25 سال حضور در مجامع بین‏المللى‏. مجله پیام زن (157).
31.  میری، محدثه و معزی، مهلا.(1402). بررسی نقش زن و خانواده در جامعه ایران اسلامی از نگاه قرآن و مقایسه با دیگر جوامع اروپایی، هشتمین همایش ملی پژوهش های نوین در حوزه علوم تربیتی و روانشناسی ایران، تهران،https://civilica.com/doc/1984777.
32.  نبوی ، محمدهادی ، نظری، حبیب‌الله. (2024). مبانیِ انسان‌شناختی در ترسیم جای‌گاه حقوقیِ زن مسلمان: (با تمرکز بر فقه امامیه). فصل‌نامۀ علمی - پژوهشی غالب,13 (4), ۱۲۷ - ۱۴۳. https://doi.org/10.58342/
33.  نویدی، ‌یونس. (2014). توانمندسازی (1)(مفهوم شناسی و آشنایی با رویکردها). مجله  مدیریت در اسلام، دوره 23، شماره 9، صص 81-98.
34.  هدایت‌نیا، فرج­الله. (۱۳۹۵).  الگوی رفتاری زن در خانواده و جامعه. قم: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
 
1.      Adji, M. (2021). Ending Civil War Through Nonviolent Resistance: The Liberian Women's Movement Mass Action for Peace. Journal of International Women's Studies, 22 (9), 19-35.
2.      Ackerman, P. Kruegler, C. (1994). Principles of Strategic Nonviolent Conflict,” Chapter 2 of Strategic Nonviolent Conflict: The Dynamics of People Power in the Twentieth Century, (p. 21-53). Praeger Publishers.
3.      Akhter, N., & Siregar, K. (2024). Contemporary challenges and the role of Muslim women in developing society. International Journal of Islamic Studies & Culture, 4(2),491-496.
4.      Clements, B. E. (1982). Working-class and peasant women in the Russian Revolution, 1917-1923. Signs, 8(2), 215–235. https://www.jstor.org/stable/3173897
5.      Cornwall, Andrea. (2017). The Role of Social and Political Action in Advancing Women’s Rights, Empowerment, and Accountability to Women. The Institute of Development Studies and Partner Organisations.
6.      Folbre, N. (2014). Who pays for the kids? Gender and the structures of constraint. New York, NY: Routledge.
7.      Hashemi, Z., Shahabi, H., Haddad Narafshan, M. (2023). The Role of the Afro-Futurist Movement on Voice and Identity in the Works of Women of Color Writers. Journal of New Trends in English Language Learning (JNTELL), 2(3), 47-54.
8.      Magsi, Hussan Ara , Mengal, Abdul Qadir. (2021). Women Empowerment in Islam and its Implications in the Contemporary World. Al-Idah . 39, - 2 (Dec. 2021), 1 - 11. DOI:https://doi.org/10.37556/al-idah.039.02.0290.
9.      Mougoué, J.-B. T. (2018). Gender and (militarized) secessionist movements in Africa: An African feminist’s reflections. Meridians: Feminism, Race, Transnationalism, 17(2), 338–358. https://doi.org/10.1215/15366936-7176483
10.    Samier, E., & ElKaleh, E. (2021). Towards a Model of Muslim Women’s Management Empowerment: Philosophical and Historical Evidence and Critical Approaches. Administrative Sciences, 11(2), 47. https://doi.org/10.3390/admsci11020047
11.    Swakol, B.K. (2022). Beyond Science and Politics: Typology and Harnessing Social Movements for Transformative Social Change. Energy and Social Science Research, 94, 102857.
12.    UNDP. (2016). Human development report 2016: Human development for everyone. New York, NY: United Nations Development Programme.