بررسی رهیافت های تربیت پسا مدرنیسم در حوزه جنسیت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم قرآن وحدیث، واحد یادگار امام خمینی(ره)شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه معارف اسلامی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی،واحد یادگار امام خمینی(ره)شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده
پست مدرنیسم به عنوان یک جنبش فکری عظیم که امروزه نقش جدی‌تری در تربیت ایفا می‌کند، تحلیل‌های‌ متفاوت ‌‌‌و ‌گاه‌‌ متناقضی ‌‌از‌تأثیر ‌جنسیت بر تربیت‌ دارد لذا پاسخ ‌اینکه، تربیت مبرا‌ از عنصر‌جنسیت است، نتایج متفاوتی را رقم می‌زند. تفاوت‌ها گاه به‌ دلیل کم ‌بهاءدادن به تفاوت‌های فطری و‌گاه‌ بواسطه تلقی‌های متفاوت‌ از چیستی‌جنسیت ‌و نقش‌آن در‌عالم خلقت‌است. بر همین‌اساس نوشتار‌حاضر با تکیه به تحلیل جنسیت در رهیافتهای تربیت پسامدرنیسم به عنوان نوآوری پژوهش‌؛‌ریشه شکست و‌ناکارآمدی بسیاری ‌از‌مکاتب ‌را در‌عدم -توجه‌ واقعی ‌به نقش جنسیت در نظامات تربیتی‌ می‌داند. لذا با‌روش ‌توصیفی‌و‌استنتاجی ‌بر‌آن است‌که به واکاوی سویه‌های ‌جنسیتی‌ در ‌مکاتب تربیتی بپردازد. بر اساس ‌یافته‌های پژوهش؛‌ ‌اندیشه‌های ‌پست‌ مدرن‌‌‌ که‌ در ‌مبانی -نظری‌ تناقض‌ ‌و‌در ‌عمل ‌ناکارآمد ‌هستند‌ کوشیده‌اند؛‌قرائت‌های‌جنسیتی‌را در‌حوزه‌تربیت وارد‌کنند واعلام دارند چون تربیت اسلامى معطوف به پرورش روح است، عنصر جنسیت دخالتى در آن ندارد. ولى شواهد بسیارى از احکام فقهى، نشان مى‏دهد که بحث از تفاوت های جنسیتی، فرع بر اعتبار جنسیت است و در هویت فرد تاثیرگذار است و در مراتب عالی انسانی نقش مؤثری دارد و بی اعتبار دانستن آن، نابجاست.

کلیدواژه‌ها


منابع
1)قرآن
2)اسماعیلی، سعید(1377)، پژوهشی پیرامون چند فلسفه تربیتی معاصر،ترجمه عباس عرب، مشهد: آستان قدس رضوی
3)اعرافی، علیرضا(1391)، فقه تربیتی، تحقیق و نگارش : سید نقی موسوی، قم: انتشارات اشراق و عرفان
4)ایزوتسو،توشی هیکو(1391)، خدا و انسان در قرآن، ترجمه ی احمد آرام،تهران: شرکت سهامی انتشار
5)       آموزگار، محمد حسن.(1379). فلسفه و مکتب های تربیتی، چاپ اول، تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
6)       باقری،خسرو(1380)، ماهیت و قلمرو تعلیم و تربیت اسلامی، نشریه حوزه و دانشگاه،شماره 28،
7)       باقری، خسرو(1382)، مبانی فلسفی فمینیسم، تهران: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
8)       برکلی،جرج(1375)، رساله در علم انسانی و سه گفت و شنود، ترجمه: منوچهر زرگمهر، تهران:مرکز نشر دانشگاهی
9)       پازارگاد،بهاءالدین(1359)،مکتب های سیاسی،تهران:اقبال
10)    پاسنوا، دایانا(1384)، فمینیسم راه یا بیراه، ترجمة محمّدرضا مجیدی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و معارف
11)    پویان،حسن(1373)،تاریخ جامعه شناسی، تهران: انتشارات آموزش انقلاب
12)    ترکاشوند،فرشید؛ نسرین  ناگهی(1392)، تحلیل مقایسه ای سازوکار قرینه و بافت زبانی در فهم متن، فصلنامه پزوهش های ترجمه در زبان و ادبیات عربی،2(9): 33-48
13)    جیمز، ویلیام(1370)، پراگماتیسم، ترجمه عبدالکریم رشیدیان، تهران: انتشارات آموزش انقلاب اسلامی
14)    داورپناه، ابوسعید(1390)، بررسی تطبیقی ویژگی ها و ذروابط معلم و شاگرد از دیدگاه امام غزالی و توماس آکویناس،"مطالعات روان شناسی تربیتی، بهارو تابستان،شماره13،از 22تا57
15)    داوودی، محمد(1383)، سیره تربیتی پیامبر(ص) و اهل بیت(ع): جلد دوم، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
16)    دورانت، ویل و آریل(1384)، تاریخ تمدن(عصرایمان)، ترجمه ابوالقاسم طاهری، جلدچهارم،تهران: علمی و فرهنگی چاپ10
17)    دهخدا، علی اکبر(1373)، لغت نامه و فرهنگ فارسی. تهران: موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
18)    رفیع پور، فرامرز(1376).توسعه و تضاد، تهران: سهامی انتشار
19)    رهنما، اکبر(1388)،درآمدی بر تربیت اخلاقی(مبانی فلسفی-روانشناختی و روش‌های آموزش اخلاق)، تهران:  آییژ
20)    زیبایی‌نژاد ،‌ محمّدرضا(1391)«فمینیسم»، در: مجموعه مقالات فمینیسم و دانش‌های فمینیستی ، قم، دفتر مطالعات و تحقیقات زنان، 1382.
21)    زیبایی‌نژاد ،(1390) «جنسیت در آموزش و پرورش»، در: مجموعه مقالات آسیب‌شناسی نظام آموزشی از نگاه جنسیتی، قم، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
22)    زیبایی‌نژاد، محمّدرضا و محمّدتقی سبحانی(1381).، درآمدی بر نظام شخصیت زن در اسلام،‌ قم: دفتر تحقیقات و مطالعات زنان
23)    ژیلسون،آتین(1384) تومیسم؛ درآمدی بر فلسفه تویس توماس آکوئینی، ترجمه ضیاء الدین دهشیری، تهران: حکمت
24)    سجادی، سید مهدی(1376)، تبیین و ارزیابی دیدگاه معرفت شناختی ایدئالیسم، رئالیسم و پراگماتیسم و دلالت های روش شناختی آن در فلسفه تربیتی، رساله دوره دکتری، تهران: دانشگاه تربیت مدرس
25)    سعید اسماعیل، علی.(1377). پژوهشی پیرامون چند فلسفه تربیتی معاصر، ترجمه عباس عرب، مشهد: آستان قدس رضوی، بنیاد پژوهشهای اسلامی.
26)    سوتر، فرناندو(1384). "درآمدی برفلسفه در عصر اینترنت و شبیه سازی". مترجم عباس مخبر. تهران: طرح نو.
27)    شعاری نژاد،علی اکبر(1386)فلسفه آموزش و پرورش،انتشارات امیرکبیر تهران چاپ هشتم
28)    صالح، عبدالله(بی تا)، پراگماتیسم در اسلام، تهران: علمی
29)    طباطبایی،محمدحسین (1384). تفسیرالمیزان. مترجم سید محمد باقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
30)    طلوعی، محمود(1377)، فرهنگ جامع سیاسی، تهران: علم
31)    عالم زاده نوری، محمد(1396)،کتاب راهبرد تربیت اخلاقی در قرآن کریم،قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
32)    عالم زاده نوری، محمد(1396)،کتاب راهبرد تربیت اخلاقی در قرآن کریم،قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
33)    علم الهدی، جمیله(1384)،مبانی تریت اسلامی و برنامه ریزی درسی،تهران: دانشگاه امام صادق(ع)
34)    علم الهدی، جمیله(1398)، نظریه اسلامی رشد انسان،تهران: دانشگاه شهید بهشتی
35)    علم الهدی،جمیله(1376). تاثیر مسیحیت بر تعلیم و تربیت غرب. مجله کیهان فرهنگی. شماره 135. از ص 54تا 66
36)    العلوانی،جابر.(1377). اصلاح تفکر اسلامی.ترجمه: محمود شمس. تهران: قطره.
37)    فیلیپ جی، اسمیت(1386)، بازشناسی و نقادی فلسفة تعلیم و تربیت غرب، ترجمه سعید بهشتی، تهران: اطلاعات.
38)    قنبری، آیت(1383)، نقدی بر اومانیسم و لیبرالیسم، قم: فراز اندیشه
39)    کانت، ایمانوئل(1368)، تعلیم و تربیت، ترجمه غلامحسین شکوهی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران
40)    کوثری، مسعود و امیرعلی تفرشی(1396)،هویت زنانه در گفتمان پهلوی دوم،فصلنامه تحقیقات فرهنگ ،شماره 1 ص145-175
41)    گریز،آرنولد(1383)، فلسفه تربیتی شما چیست، ترجمه؛ بختیار شعبانی ورکی و دیگران، مشهد: آستان قدس رضوی
42)    مجلسی، محمدباقر (1362)، بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، ترجمه موسوی همدانی، قم: گنجینه
43)    مصباح یزدی، محمدتقی(1388)، نگاهی گذرا به حقوق بشر از دیدگاه اسلام، قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی
44)    مکارم شیرازی، ناصر(1386)، پیام قرآن، تهران: دارالکتب الاسلامیه
45)    مولر آکین، سوزان(1398)زن از دیدگاه فلسفه سیاسی غرب، مترجم نادر نوری زاده، تهران:  قصیده سرا
46)    نوذری، حسینعلی(1380)، مدرنیته و مدرنیسم، تهران:نقش جهان
47)    هولستی، ال-آر(1380) تحلیل محتوا در علوم اجتماعی و انسانی، ترجمه نادر سالارزاده امیری، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی
48)    یمنی،محمد(1383)،هفت دانش ضروری برای آموزش و پرورش آینده، تهران: دانشگاه شهید بهشتی