تحلیل جامعه‌شناختی توسعه علوم انسانی در ایران (مورد مطالعه شهر بوشهر)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بوشهر،بوشهر، ایران.

2 دانشیار گروه جامعه شناسی، دانشگاه آزاداسلامی، واحداسلام آبادغرب، کرمانشاه، ایران

3 استادیار گروه جامعه شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بوشهر، بوشهر، ایران.

چکیده
یکی از شاخص‌های توسعه، توجه به جنبه انسانی آن است. توسعه علوم انسانی می‌توانند متأثر از مجموعه‌ای از عوامل باشد که در این راستا، نقش علوم انسانی بسیار مؤثر است بر همین اساس هدف پژوهشگر بررسی و تحلیل جامعه‌شناختی علوم انسانی، چگونگی و شناخت عوامل مؤثر بر توسعه علوم انسانی در ایران است که با روش پیمایشی و تکنیک دلفی با استفاده از ابزار پرسشنامه انجام گرفت. جامعه آماری، تحصیل‌کردگان حوزه‌های مختلف علوم انسانی بویژه علوم اجتماعی و جامعه‌شناسی بوده که با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS Sample Power تعداد 420 نفر به‌عنوان نمونه آماری انتخاب گردیدند. تحلیل‌ داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS انجام گرفت. نتایج نشان می‌دهد که رابطه متغیرهای، عدم سیاست زدگی علوم انسانی و توسعه علوم انسانی (./536)، اشتغال فارغ‌التحصیلان علوم انسانی در مناصب اداری با توسعه علوم انسانی (./523)، بومی بودن علوم انسانی و توسعه علوم انسانی (./521)، بازدهی اقتصادی علوم انسانی و توسعه علوم انسانی (./479)، وجود نظریه‌پرداز و نیروی کارآمد علوم انسانی و توسعه علوم انسانی (./451)، سرانه مطالعه علوم انسانی و توسعه علوم انسانی (./416) رابطه‌ای معنادار است. نتایج حاصل از رگرسیون چندگانه ، بازدهی اقتصادی علوم انسانی (R2=0/451)، وجود نظریه‌پرداز و نیروهای کارآمد علوم انسانی (R2=0/445)، عدم سیاست زدگی علوم انسانی (R2=0/381)، بومی بودن علوم انسانی (R2=0/374) و اشتغال فارغ‌التحصیلان علوم انسانی در مناصب اداری (R2=0/301)، میزان تغییرات درونی متغیر وابسته را نشان میدهد.

کلیدواژه‌ها


1.        اسکیدمور، ویلیام، (1392)، تفکر نظری در جامعه‌شناسی، مترجمان: مقدس، محمد. رجب‌زاده، احمد. معیدفر، سعید. هاشمی‌گیلانی، علی. حاضری، علی‌محمد. چاپ دوم، تهران، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی. ص 37.
2.        امید علی، قاسم. نور محمدی، حمزه علی، (1396)، مدل‌ها و الگوهای سنجش و اندازه‌گیری سرانه مطالعه در ایران، زمستان 1395، بهار 1396، سال ششم، شماره 1 و 2، صص 80-67.
3.        تنهایی، حسین ابوالحسن، (1390)، درآمدی بر مکاتب و نظریه‌های جامعه‌شناسی، چاپ ششم، مشهد: مرندیز، بهمن برنا. ص 108.
4.        دیلینی، تیم، (1394)، نظریه‌های کلاسیک جامعه‌شناسی، چاپ نهم، ترجمه بهرنگ، صدیقی؛ وحید، طلوعی، تهران: نشر نی. ص 114.
5.        راین، آلن، (1388)، فلسفه علوم اجتماعی، مترجم: عبدالکریم سروش، چاپ چهارم، تهران، صراط، ص 223.
6.        رحمانی، محمد (1391)، جایگاه علوم انسانی، چالش ها و راهکارها، مجله ژرفا، سال اول، شماره اول، بهار1391
7.        روشه، گی، (1391)، جامعه‌شناسی تالکوت پارسونز، ترجمه عبدالحسین، نیک گهر، چاپ اول، تهران: نشر نی. ص 28.
8.    سمیعی، علی‌اکبر، (1399)، چرا علوم انسانی در ایران منفور است، روزنامه آفتاب یزد.
1399/11/25
9.        شامحمدی، رستم. پاسالاری بهجانی، فاطمه، (1394)، مناسک دینی از دیدگاه کلیفورد گیرتز (با تأکید بر کارکرد آن‌ها) دوره 9 شماره 18. صص 71-49.
10.     شجاعی، حسن. حجت الاسلام و المسلمین رئیسی، ابراهیم، (1398)، ضرورت تحول در علوم انسانی اسلامی، پنجمین کنگره بین‌المللی علوم انسانی. شناسه خبر: 12744
11.     شریفی، احمدحسین، (1395)، مبانی علوم انسانی اسلامی، چاپ دوم، تهران: آفتاب توسعه، ص 78.
12.     صالحی امیری، سید رضا. عظیمی دولت آبادی، امیر، (1387)، جهانی‌شدن و سیاست فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، شماره 41، صص 94-69.
13.     طاهری، آزاده السادات (1392)، حق اشتغال به‌مثابه حق بشری، شماره 162، صص 98-75.
14.     عزیزی فتاح آباد، زهرا، عزیزی فتاح آباد، خدیجه، عزیزی فتاح آباد، جعفر، (1396)، تأثیر شیوه‌های نوین تدریس بر تربیت نیروی انسانی کارآمد، سومین همایش ملی مطالعات و تحقیقات نوین در حوزه علوم تربیتی و روانشناسی ایران،https://civilica.com/doc/647647.
15.     فکوهی، ناصر، (1395)، تاریخ اندیشه و نظریه‌های انسان‌شناسی، چاپ دهم، تهران، نشرنی. ص 235.
16.     قانعی راد، محمدامین، ملکی، امیر، محمدی، زهرا، (1392)، تحول فرهنگی در علم: از علم دانشگاهی تا علم پسادانشگاهی، فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، دوره ششم، شماره 4، صص 59-31.
17.     کریمی، محمدشریف، امام وردی، قدرت الله، دباغی، نیشتمان، (1392)، ارزیابی و شناسایی مناسب ترین گزینه سرمایه گذاری دارایی و مالی در ایران (در بازه زمانی 1389- 1380) دوره 7، شماره 25، صص 207-177.
18.     مالینوفسکی، برانسیلاو، (1384)، نظریه علمی فرهنگ، چاپ اول، تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، مرکز بین‌المللی گفتگوی تمدنها. ص 11.
19.     محمد زاده، رضا، (1390)، بنیادهای علوم انسانی از دیدگاه ویلهلم دیلتای و صدرالمتألهین، پایگاه مجلات 4، معرفت فرهنگی اجتماعی، شماره 4، صص 93-62.
20.     محمداحمدی، علی، (1397)، نقش علوم انسانی در ارتقاء فرهنگی و اجتماعی جامعه، کنگره ملی علوم انسانی، تهران،https://civilica.com/doc/100580
1.      Delaney, Tim, (2014), Classical theories of sociology, 9th edition, translated by Behrang, Siddiqui; Vahid, Toloui, Tehran: Ney Publishing.
2.      Malinovski, Bransilao, (2004), Scientific theory of culture, first edition, Tehran: Cultural Research Office, International Center for Dialogue of Civilizations.
3.      Rain, Alan, (2009), Philosophy of Social Sciences, translator: Abdul Karim Soroush, 4th edition, Tehran, Sarat, p. 223.
4.      Roche, Gay, (2011), Talcott Parsons' Sociology, translated by Abdul Hossein, Nik Gohar, first edition, Tehran: Ney Publishing. P. 28.
5.      Skidmore, William, (2012), Theoretical Thinking in Sociology, translators: Moghadis, Mohammad. Rajabzadeh, Ahmed. Moaidfar, Saeed. Hashmigilani, Ali. Hashedi, Ali Mohammad. Second edition, Tehran, Research Institute of Islamic Sciences and Culture.