حضور استعمار و ظهور دولت‌های استبدادی در جهان اسلام از عوامل زوال اندیشه سیاسی بوده است. درکنار این عامل تعاملات ساختاری استعمار و استبداد به ترویج سطحی‌نگری و گسترش اندیشه جبرگرایی نیز منجرشد. این نگرش ضمن تاثیر بر باورها و فرهنگ سیاسی مردم، دین را از اثرگذاری مطلوب بر حیات سیاسی و اجتماعی جامعه به حاشیه راند و آن را به عنوان امری شخصی و غیر اجتماعی در حوزه عبادات و اعمال فردی جای داد. به تریج در واکنش به انزوای دین در عرصه اجتماعی، مصلحانی برآمدند و بر آن شدند تا با بازتعریفی جدید از گزاره‌های دینی، آن را به حیات سیاسی و اجتماعی بازگردانند. مصلحان دینی در دو عرصه مبارزه با خرافات و تحجر دینی و مقابله با استعمار بر آن شدند تا ضمن تاکید بر اصل دین، آن را با شرایط و مقتضیات زمانی تطبیق دهند. برآمدن موج اول گفتمان اصلاح دینی در قرن نوزدهم در راستای پیرایش اندیشه دینی و محوریت دادن به آن و اصلاح جامعه بود. این‌گفتمان با بازتفسیری جدید از گزاره‌های دینی برآن شد تا دین را در متن کنش‌های سیاسی و اجتماعی قراردهد و از آن جهت رهایی از پیامدهای نامطلوب استعمار و استبداد یاری طلبد. این‌گفتمان با رویکردی انتقادی نسبت به استعمار، پذیرش دست‌آوردهای علمی غرب و تلاش در جهت اصلاح نهاد استبداد، در صدد ایجاد قرائت جدیدی از گزاره‌های دینی برآمد.
زنگنه، پیمان و حمیدی، سمیه. (1396). بازکاوی اثرات گفتمان اصلاح دینی بر گفتمان انقلاب اسلامی؛ تداوم یا تکامل. فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، 5(9)، 130–148.
MLA
زنگنه، پیمان، و حمیدی، سمیه. "بازکاوی اثرات گفتمان اصلاح دینی بر گفتمان انقلاب اسلامی؛ تداوم یا تکامل"، فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، 5، 9، 1396، 130–148.
HARVARD
زنگنه، پیمان، و حمیدی، سمیه. (1396). 'بازکاوی اثرات گفتمان اصلاح دینی بر گفتمان انقلاب اسلامی؛ تداوم یا تکامل'، فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، 5(9), pp. 130–148.
CHICAGO
زنگنه، پیمان و حمیدی، سمیه، "بازکاوی اثرات گفتمان اصلاح دینی بر گفتمان انقلاب اسلامی؛ تداوم یا تکامل." فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، 5 9 (1396): 130–148,
VANCOUVER
زنگنه پیمان، حمیدی سمیه. بازکاوی اثرات گفتمان اصلاح دینی بر گفتمان انقلاب اسلامی؛ تداوم یا تکامل. الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی. 1396;5(9):130–148.
