آسیب‌شناسی رویکرد حمایتی نهاد کمیته امداد امام خمینی (ره) استان گیلان، مطالعه کیفی به روش تحلیل مضمون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، رفاه اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران،

چکیده
مقدمه: کمیتة امداد امام خمینی(ره) از مهمترین سازمان‌های حمایتی کشور است که با هدف حمایت از خانواده‌های تهیدست، زنان کم‌درآمد و کاهش محرومیت آنان تأسیس شده و افراد و خانواده های زیادی را تحت پوشش خود قرار داده است. با این‌حال، به نظر می‌رسد اتخاذ رویکرد سنتی و عدم توجه به تغییرات ایجاد شده در اصول مدیریتی و رویکردهای رفاهی نوین، این سازمان را با چالش‌هایی جدی در زمینه تحویل رفاه و نیز اعتماد عمومی مواجه نموده است. این پژوهش برای مطالعه این چالش‌ها، کمیته امداد استان گیلان را مورد مطالعه قرار داده است.
روش: در این مطالعه، با استفاده از روش‌شناسی کیفی و فنون مشاهده و مصاحبه با کارشناسان (8 نفر) و مدیرانِ (7 نفر) کمیته امداد استان گیلان، در کنار مطالعه اسناد و مدارک، به گردآوری داده‌ها پرداخته شد؛ سپس با روش تحلیل تماتیک (موضوعی)، داده‌ها و یافته‌های گردآوری شده مورد تحلیل قرار گرفت.
یافته‌ها: داده‌ها در 3 مقوله عمده مددجویان، کارکنان و سازمان دسته‌بندی و تحلیل شد. در مقوله مددجویان، فاکتورهای فرهنگ وابستگی، طلبکار بودن و بی‌اعتمادی؛ در مقوله کارکنان، داشتن نگاه بالا به پایین، مهارتهای فنی پایین و نداشتن علم به‌روز و مرتبط و در نهایت در مقوله سازمان، بی‌توجهی به پژوهش، ساختار متمرکز، عدم شفافیت و پاسخگویی، نهادهای موازی، ناکارآمدی، حمایت‌های پدرمآبانه، محافظه‌کاری و فرافکنی و تقلیل‌ در تحلیل آسیب‌ها شناسایی شدند.

کلیدواژه‌ها


منابع
2-      الکاک، پیت؛ راولینگسون، کارن و می، مارگارت (1391). کتاب مرجع سیاستگذاری اجتماعی. جلد دوم. ترجمه علی اکبر تاج مزینانی و دیگران. انتشارات دانشگاه امام صادق(ع).
3-      بهشتی، سیدامیرحسین (1397). "آسیب شناسی نهادهای حمایتی خیریه جامعه ایران". پایان نامه کارشناسی ارشد. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه (منتشرنشده).
4-      دانایی فرد، حسن (1394). چالش‌های مدیریت دولتی در ایران. انتشارات سمت.
5-      رجب دری، حسین (1396). «بررسی ارتباط عوامل موثر در تصمیم گیری اخلاق اسلامی از دیدگاه حسابداران با استفاده از تکنیک دیمتل». فصلنامه اسلام و مدیریت. سال ششم. شماره 11. صص 77-98.
6-      رمضانی، محمد (1390). "ارزیابی عملکرد سازمانی با تکیه بر جهت استراتژیک در کمیته امداد امام خمینی (ره)". پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه علامه طباطبایی.
7-      عباس­پور، عباس (1387). مدیریت منابع انسانی پیشرفته (رویکردها، فرایندها و کارکردها). تهران. سمت.
8-      فیتز پتریک، تونی (1383). نظریه رفاه. ترجمه هرمز همایون‌پور. انتشارات موسسه عالی پژوهش تامین اجتماعی
9-      قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران،1400-1396).
10-   گیدنز، آنتونی (1395). راه سوم. ترجمه منوچهر صبوری. نشر شیرازه.
11-   محمدپور، احمد؛ بوستانی، داریوش؛ علیزاده، مهدی (1391). «ارزیابی کیفی عملکرد سازمان بهزیستی و کمیته امداد در کاهش فقر زنان سرپرست خانوار شهر ساری». فصلنامه رفاه اجتماعی. سال دوازدهم. شماره 46. صص319-352.
12-   مومنی، لیلا (1391). "نقد و بررسی راه‌های رسمی کاهش فقر در استان گیلان (با مطالعه موردی طرح خودکفایی کمیته امداد در استان گیلان)". پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه علامه طباطبایی.
13-   میرجلالی، اکبر (1389). نقش نهادهای خیریه‌ای در فقرزدایی روستاهای ایران با تاکید بر نقش کمیته امداد (مطالعه موردی: روستاهای بخش کندوان شهرستان میانه). پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تربیت مدرس.
14-   هریس، کوان (1398). انقلاب اجتماعی در ایران. ترجمه محمدرضا فدایی. نشر شیرازه.
13.  Denhardt, R.B. and Denhardt, J.V. (2000) The New Public Service: Serving Rather than Steering. Public Administration Review, 60, 549-559.
14.  esping-Anderson, G., 1999. Social Fundations of Postindustrial Economies.:Oxford University Press.