الگوی انضباط سازمانی تعالی‌بخش با تأکید بر آموزه‌های اسلامی؛ گامی مهم درالگوی پیشرفت اسلامی ایرانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

رئیس اداره منابع انسانی اداره کل بیمه سلامت استان کرمانشاه

چکیده
انضباط در هندسه معرفت اسلامی ضمن تأکید بر اصول کرامت انسانی، ویژگی تعالی بخشی داشته و بنا دارد زمینه رشد استعدادهای مادی و معنوی افراد را مهیا سازد. معاشرت انضباط یافته میان افراد و سازمان‌ها یکی از مؤلفه‌های مهم و اساسی حیات هر سازمانی است. بدون انضباط سازمانی تعالی‌بخش بقای هر سازمانی به خطر افتاده و شالوده آن از هم خواهد پاشید. هدف این پژوهش فهم و طراحی الگوی انضباط سازمانی تعالی‌بخش با تأکید بر آموزه‌های اسلامی به‌عنوان گامی مهم در الگوی پیشرفت اسلامی است. در این پژوهش با بهره‌گیری از روش ترکیبی به شناسایی عناصر الگوی انضباط سازمانی تعالی‌بخش با تأکید بر آموزه‌های اسلامی و ترسیم روابط بین آن‌ها، پرداخته‌شده است. در بخش کیفی، با استفاده از روش تحلیل مضمون، به شناسایی ابعاد الگوی انضباط سازمانی با تأکید بر آموزه‌های اسلامی، پرداخته‌شده و در ادامه با روش کمی مدل‌سازی ساختاری-تفسیری، سطح‌بندی معیارها انجام‌شده است. نتایج نشان می‌دهد که عناصر اصلی الگوی انضباط سازمانی تعالی‌بخش با تأکید بر آموزه‌های اسلامی عبارتند از: رشد و توسعه فردی، رشد و ارتقا خودکنترلی، رشد و ارتقا رهبری، رشد و ارتقا فرهنگ‌سازمانی مبتنی بر ارزش‌های دینی، رشد و ارتقا کیفیت عملکرد سازمانی، بهبود محیط کاری در راستای رشد معنوی کارکنان، رشد و ارتقا جنبه‌های مادی و معنوی در کار، رشد و ارتقا عدالت محوری و رشد و ارتقا مسئولیت اجتماعی است. همچنین نتایج نشان داد، 2 عامل «رشد و ارتقا فرهنگ‌سازمانی مبتنی بر ارزش‌های دینی» و «بهبود محیط کاری در راستای رشد معنوی کارکنان»، دارای بیشترین قدرت نفوذ و کمترین میزان وابستگی هستند.

کلیدواژه‌ها


منابع
1. آذر، عادل؛ جلالی،رضا، جواد و خسروانی، فرزانه (1395). تحقیق در عملیات نرم،(رویکردهای ساختاردهی مسئله). سازمان مدیریت صنعتی ،تهران:انتشارات سازمان مدیریت صنعتی.
2. آذر، عادل؛ خسروانی، فرزانه و جلالی، رضا (1392). تحقیق در عملیات نرم؛ رویکرد ساختاردهی مسئله. تهران: انتشارات سازمان مدیریت صنعتی.
3. ابراهیمی،کریم،پرکان،حسین، برزگر بفروئی،کمال.(1400).مختصات راهبردی سبک زندگی اسلامی.فصلنامه مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی.83-118.
4. اکبری دستک،فیض ا....(1390).نظم و انضباط در سیره پیامبر اعظم(ص).فصلنامه سفینه.8(31).72-87.
5. امیری،یوسف،اسلامبولچی،علیرضا،لطیفی،میثم،اصغری صارم،علی(1401).بومی‌سازی الگوی تعالی معنویت سازمانی با رویکرد اسلامی در سازمان بیمه سلامت ایران. فصلنامه مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی.61-90.
6. امیری،یوسف،لطیفی،میثم،اسلامبولچی،علیرضا،اصغری صارم،علی(1400).ارائه الگوی تعالی معنویت سازمانی با رویکرد اسلامی.فصلنامه مدیریت اسلامی183-209.
7. بداغی،داریوش،اسلامبولچی،علیرضا،ربیعی مندجین، محمدرضا(1401).طراحی الگوی مسئولیت اجتماعی با رویکرد اسلامی ایرانی در سازمان تأمین اجتماعی.دو فصلنامه مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی.191-218.
8. بوریل،گیبسون،مورگان،گارت(13000) نظریه‌های کلان جامعه شناختنی و تجزیه‌وتحلیل سازمان. ترجمه محمدتقی نوروزی،سمت، تهران. چاپ نهم. 1397.
9.      پرتو نیا،سهیلا.(1396).نقش  و جایگاه انضباط در سازمان. فصلنامه پژوهش‌های کاربردی در مدیریت و حسابداری.6(2). 37-46.
10.   تاج مزینان، علی‌اکبر (1392) انضباط اجتماعی، تهران: مؤسسه انتشارات مهر.
11.   تبار مقری،رحمت عباس،هاشمی میارکلایی،سید محمد.(1400).مکانیسم‌ها و راهبردهای تحقق نظم جهانی دینی از دیدگاه آیت ا... خامنه‌ای.دوفصلنامه مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی.177-204.
12.   سیف علی وی،فاطمه،مروتی سهراب ،مروتی،حسینی نیا،سید محمدرضا.(1401).نظام انضباط هیجانی در قرآن.فصلنامه علمی تربیت اسلامی.17(39).49-72.
13.   جلائیان اکبر نیا،علی. (1386).نظم و انضباط اجتماعی در آموزه‌های اسلامی.فصلنامه علمی پژوهشی الهیات و حقوق.2567-94.
14.   حسینی،سید حسن،اوجاقی،علی،صمیمی ،مهدی.(1401).تدوین الگوی انضباط سازمانی با تمرکز بر انضباط ظاهری و معنوی.فصلنامه مدیریت انتظامی.22(1).35-64.
15.   حسنی علیایی،مریم،گرجیان ،محمدمهدی.(1390).اسلام،اخلاق و انضباط اجتماعی.فصلنامه طلوع.10(37).57-74.
16.   خارستانی،اسماعیل،فیاض ،ایراندخت،خورسندی،علی.(1399).عوامل،موانع و راهکارهای مدیریتی مؤثر در تحقق انضباط اجتماعی بر مبنای آموزه‌های تربیتی امام علی (ع).فصلنامه پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.شماره اول،بهار و تابستان.1-25.
17.   دانائی فرد،حسن،لطیفی،میثم،نقی پور،ولی ا...،مشبکی ، اصغر.(1389).باز پردازی مفهوم انضباط کارکنان:رویکرد قرآنی.پژوهش‌های مدیریت در ایران.14(13).119-91.
18.   رجبی فرجاد،حاجیه،مالمیر،آمنه.(1400).طراحی مدل سلامت اداری کارکنان مبتنی برسیره حضرت علی(ع)با استفاده از تحلیل کیفی داده بنیاد.دوفصلنامه مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی.79-106.
19.   رمضانی،رضا،نجاری،رضا(1401)طراحی الگوی تعالی سازمان آموزش‌وپرورش مبتنی بر آموزه‌های اسلامی(موردمطالعه:سازمان آموزش‌وپرورش مشهد خراسان رضوی).فصلنامه مدیریت سازمان‌های دولتی.10(2).
20.   سیر اکبری، احمد.(1400).بررسی رابطه میان سیستم انضباط شغلی کارکنان و دستیابی به اهداف سازمانی. فصلنامه پژوهش‌های معاصر در علوم مدیریت و حسابداری.3(9).188-203.
21.   صفیان، مهدی؛ موسوی، سید علی؛ محمدی، مهدی؛ صالح نژاد امرئی، سید عبدالله (1398) مؤلفه‌ها و ویژگی‌های اخلاق حرفه استادان و اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌های سازمانی (موردمطالعه: یک دانشگاه نظامی)، فصلنامه مدیریت اسلامی، سال 27، شماره 4: 49-21.
22.   عابدی جعفری، حسن، تسلیمی، محمد سعید، فقیهی، ابوالحسن، شیخ‌زاده، محمد (1390). تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی. اندیشه مدیریت راهبردی. 5(2). 198151.
23.   فرخی،محسن(1394).بررسی رابطه میان فرهنگ‌سازمانی باوجدان کاری و تعهد سازمانی کارکنان دانشگاه آزاد بابل.فصلنامه تحقیقات مدیریت آموزشی.7(2). 116-95 .
24.   فروتنی،زهرا،بحرانی،عطیه.(1386).انضباط اجتماعی در سازمان:رویکرد پژوهشی.مدرس علوم انسانی.12(1).189-218.
25.   کرسول، جان دبلیو (1391). طرح پژوهش رویکردهای کمی، کیفی و شیوه‌های ترکیبی. تهران: مهربان نشر.
26.   لطیفی، میثم(1392) مبانی و اصول نظم و انضباط،تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق
27.   محمد پور، احمد (1389). روش درروش. تهران: انتشارات جامعه شناسان.
28.   محمد پور، احمد (1392). روش تحقیق کیفی ضد روش. جلد 2. تهران: انتشارات جامعه شناسان.
29.   مرادی،غلامرضا،مجیدی،عبدا...،رحیمی،فضل ا...،سالار،روح ا...(1395).فصلنامه مدیریت منابع در نیروی انتظامی.4(2). 153-174.
30.   نیسی،عبدالحسین؛آذر،عادل؛مقبل باعرض،عباس؛نقی  پورفر،ولی ا.... .(1396)طراحی الگوی چند سطحی عقلانیت در سازمان با رویکرد اسلامی.فصلنامه مدیریت اسلامی.25(4). 41-63.
31.   رضائی،یوکابد(1400). بررسی و تحلیل جزائی و کیفری اجرای مجازات حبس در محلی غیر از زندان.فصلنامه قانون یار.5(17). 299-318.
1.        Chandramowli, S., & Transue, M. (2011). Analysis of barriers to development in landfill communities using interpretive structural modeling. Habitat International, 35 (2), 246253.
2.        Gomez-Mejia, L. R. Balkin, D. B. & Cardy, R. L. (2007). Managing human resources. Upper Saddle River, NJ: Pearson/Prentice Hall.
3.        Grote, D . Discipline without punishment: The proven strategy that turns problem employees into Superior performers, New York: A MAPress. 2rd Ed., 2006.
4.        Johnson, M/ A; A survey of progressive and affirmative employee discipline system in Florida’s hospitals; PhD. Dissertation submitted at the University of Central Florida , 2005.
5.        K. Mathiyazhagan, K. Govindan, A. NoorulHaq, and Y. Geng, "An ISM approach for the barrier analysis in implementing green supply chain management," Journal of Cleaner Production, vol. 47, pp. 283-297, 2013.
6.        Krejcie, R. V.& Morgan, D. W. (1970) Determining sample size for research activities.Educational and Psychological Measurement, 30, 607610.
7.        Lasseter R. W; Georgia's merit system reform-2001-1996: An operating agency's perspective, Review of Public Personnel Administration, Vol. 22:, 2002.
8.        Sherly Ong*, Hendry, Vivi Winata, Monika(2021)." The Influence of Discipline, Work Environment, and Work Commitment on Job Satisfaction". International Journal of Social Science and Business. Volume 5, Number 2, 2021, pp. 174-1