الگوی اسلامی ایرانی حمایت از حقایق با نگاهی به الگوی مشابه در اتحادیه اروپا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی مقطع دکتری، حقوق جزا و جرم شناسی، پردیس ارس دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استاد تمام گروه حقوق دانشگاه تهران

3 استادیار گروه حقوق دانشگاه تهران.

چکیده
هر شخص می‌تواند در مورد یک واقعه تاریخی اظهارنظرهایی نماید، اما این اظهارات صحیح یا غلط می‌تواند آثار اجتماعی قابل‌توجهی داشته باشد و ازاین‌رو مستلزم دخالت حکومت‌ها با هدف وضع محدودیت‌های این حوزه می‌باشد. این پژوهش به روش تحلیلی-توصیفی انجام‌شده و هدف آن است که الگوی اسلامی-ایرانی حمایت از حقایق را مورد واکاوی قرار دهد. چنین نتیجه شد که تحقیقات آزاد در خصوص حقایق نمی‌تواند مطلق تلقی شود و در هیچ جای جهان چنین آزادی اعطاء نشده است. بنابراین مصالح اجتماعی ایجاب کرده که اظهارنظرات در خصوص برخی وقایع تاریخی جرم‌انگاری شده که این مهم می‌تواند جزء مقدسات اسلامی باشد. درعین‌حال گاه به فرض واقعیت بودن اظهارات نیز می‌بایست برای تحقیقات این حوزه نیز محدودیت ایجاد نمود. در کشور ما مجازات حد اعدام برای اهانت‌کنندگان به مقدسات اسلامی پیش‌بینی‌شده است که الگوی اسلامی این مهم را کامل کرده، اما در خصوص مصلحت اجتماعی بحثی به میان نیامده که نیازمند توجه قانون‌گذاران کیفری در این خصوص است. قانون مجازات اسلامی نیز در این خصوص کامل نبوده که پیشنهاد می‌شود در این خصوص مجازات‌های بازدارنده برای انکار برخی وقایع تاریخی تعیین گردد.

کلیدواژه‌ها


منابع
الف)منابع فارسی
1. آقا محمدی آقایی، احسان (1399) حقوق طبیعی و حقوق موضوعه، تهران، مجمع علمی و فرهنگی مجد، ج1، چ1.
2. پرهام، باقر (ترجمه‌شده از لئو اشتراوس) (1393) حقوق طبیعی و تاریخ، تهران، آگاه، ج1، چ3.
3. پیشوائی، مهدی (1396) تحلیل فقهی و حقوقی اسباب تملک در مالکیت فکری، دانشگاه قم، کارشناسی ارشد.
4. جاوید، محمدجواد؛ شفیع‌زاده خولنجانی، مصطفی؛ شفیع‌زاده خولنجانی، مجتبی (1391) جوهر حقوق بشر در نظریه‌های حقوق طبیعی و حقوق اسلامی، پژوهش‌نامۀ اندیشه‌های حقوقی 1 (3) 81-111.
5. راسخ، محمد (1392) حق و تکلیف در عصر قدیم، در حق و مصلحت، مقالاتی در فلسفۀ حقوق، فلسفۀ حق و فلسفۀ ارزش 2، تهران، نی، ج1، چ2.
6. راسخ، محمد (ترجمه‌شده از لاگلین، مارتین) (1388) مبانی حقوق عمومی، تهران، نی، ج1، چ1.
7. راسخ، محمد (ترجمه‌شده از هارت هربرت) (1390) مفهوم قانون، تهران، نی، ج1، چ2.
8. طالبی، محمدحسین (1390) نظریۀ بدیع قانون طبیعی در حکمت عملی اسلام، معرفت فلسفی 9 (2) 181-203.
9. قاری سید فاطمی، سید محمد؛ نیکویی، مجید (1396) حقوق طبیعی و حق طبیعی: تحلیل مفهومی و تکامل تاریخی، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 3 (47) 747-769.
10. قاری سیدفاطمی، سیدمحمد (1394) حقوق‌بشر در جهان معاصر، تهران، شهر دانش، ج1، چ1.
11. قاری سیدفاطمی، سیدمحمد؛ نیکویی، مجید (1394) اندیشۀ ابن‌سینا: الهام‌بخش نظریۀ‌ حقوق طبیعی آکویناس، فصل‌نامۀ پژوهش تطبیقی اسلام و غرب 2 (2) 49-76.
12. محقق داماد، سیدمصطفی (1385) گفتگو پیرامون حق، حکم و تکلیف، در حق، حکم و تکلیف، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی، ج1، چ1.
13. محمودی، سید هادی؛ حمیدزاده، رضا (1398) امکان سنجی گذار به حقوق طبیعی در روابط بین‌الملل، فصلنامه تحقیقات حقوقی 22 (86) 265-290.
14. مصباح یزدی، محمدتقی (1380) نظریۀ حقوقی اسلام، قم، مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ج1، چ2.
15. میرزایی، علیرضا (ترجمه شده از جانسون، دیوید) (1394) مفهوم عدالت در گسترۀ تاریخی، تهران، راه نوین، ج1، چ1.
16. نوبهار، رحیم (1387) حمایت حقوق کیفری از حوزه‌های عمومی و خصوصی، تهران، جنگل، جاودانه، ج1، چ2.
17. نیکویی، مجید (1391) نقد نظام حقوق‌بشر بین‌الملل در پرتو نظریۀ عدالت جهانی جانر الز: رویکردی انتقادی، مجلۀ حقوقی دادگستری 76 (79) 125-154.
18. نیکویی، مرضیه (1390) از حقوق طبیعی تا اثبات گرایی حقوقی، دانشگاه اصفهان، کارشناسی ارشد.
19.علی­پورجواد،پوررشیدی هاتف(1399)،«تحلیل گفتمان سند اولیه الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت»، فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، سال نهم، دوره 8،شماره 2، ص167-140.
ب) لاتین
1. Akashi, K. (1998). Cornelius van Bynkershoek: his role in the history of international law (Vol. 4). Martinus Nijhoff Publishers.‏
2. Eman, K., Meško, G., Segato, L., & Migliorini, M. (Eds.). (2020). Water, Governance, and Crime Issues. Springer Nature.‏
3. Fish, S. (2021). Appendix Academic Freedom, the First Amendment, and Holocaust Denial (a talk given by the author at Rice University, April 2012). In Versions of Academic Freedom. University of Chicago Press.‏
4. Fronza, E. (2018). Memory and punishment: historical denialism, free speech and the limits of criminal law (Vol. 19). Springer.‏
5. Lisska, A. J. (2013). Human rights theory rooted in the writings of Thomas Aquinas. Diametros, (38), 134-152.‏
6. Lisska, A. J. (2015). Brian Tierney, Liberty and Law: The Idea of Permissive Natural Law, 11001800. Washington, DC: Catholic University of America Press, 2014. Paper. Pp. xii, 380. $39.95. ISBN: 978-0-8132-2581-4. Speculum, 90(2).‏
7. Mäkinen, V. (2008). The Evolution of Natural Rights Tradition, 1100-1400.‏
8. Nagarwal, N. (2019). Social Media Crime in Digital World-A Critique through Law, Policy and Practice. Indian JL & Just., 10, 34.‏
9. Ryan, M. G. (2021). Rights and Duties of the Press in Criminal Cases. Denver Law Review, 27(10), 382.‏
10.              Syse, H. (2002). Which Nature, Whose Law–and What About Rights?: Reflections on Natural Law as a Tradition of Universalist Ethics. In Universal Ethics (pp. 33-43). Brill Nijhoff.‏
11.              Thomas, S. (1945). Basic Writings of Saint Thomas Aquinas: Man and the conduct of life: Summa contra gentiles (III, chapters 1-113) (Vol. 2). Random House.‏
12.              Whitzman, C., & Eichler, M. (2019). What do you want to do? Pave parks?. In Change of Plans. University of Toronto Press.‏
 
ج) منابع حقوقی
1.   قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مصوب 1358، بازنگری شده در سال 1369.
2.   قانون مجازات اسلامی، مصوب 1392.