علل انحطاط تمدن اسلامی از منظر استاد مطهری با تأکید بر تحلیل محتوای کتاب داستان راستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیات علمی/گروه علوم اجتماعی اسلامی

2 دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

3 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی دانشگاه اصفهان

چکیده

علل انحطاط تمدن اسلامی از موضوعاتی است که ذهن اندیشمندان بسیاری را به خود جلب کرده است و نظریه ‌پردازان زیادی هم از منظرهای گوناگون نظریه‌هایی در تبیین این موضوع بیان کرده‌اند. استاد مرتضی مطهری ازجمله اندیشمندان ایرانی است که این موضوع سال‌ها دغدغه ذهن او بوده و برای بررسی این موضوع نقشه راه همه‌ جانبه‌ای ترسیم کرده است. ایشان معتقد بود اصلاح نگرش بر اصلاح عمل مقدم است؛ پس برای بهبود عملکرد افراد جامعه ابتدا باید نگرش آنها را اصلاح کرد. همچنین، نقطه آغاز این حرکت اصلاحی، عموم مردم هستند؛ زیرا هر اصلاحی از سطح عموم آغاز می‌شود و به سطح خواص و حاکمان می‌رسد. بر همین اساس، استاد مطهری کتاب داستان راستان را نوشت تا نوجوانان را مخاطب این اصلاح نگرش قرار دهد. این پژوهش به کمک روش تحلیل محتوای کیفی در پی استخراج مفاهیمی است که استاد مطهری در این کتاب به مخاطب جوان خود منتقل می‌کند. همچنین، در پی بررسی میزان انطباق مفاهیم مندرج در این اثر با دورنمایه، نقشه راهی است که ایشان برای احیای تمدن اسلامی ترسیم کرده بود. بر اساس نتایج پژوهش، مقوله‌هایی که در تحلیل محتوای این اثر به‌دست آمد تا حد بسیار زیادی با نظریه  استاد درباره علل انحطاط تمدن اسلامی منطبق است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Reasons for the Decline of the Islamic Civilization from Motahari's Perspective with Emphasis on the Analysis of Dastan Rastan

نویسندگان [English]

  • Mahdi Hoseinzadeh 1
  • Mohsen Mollabashi 2
  • Ahmad Mehrshad 3
چکیده [English]

"The reasons for the decline of the Islamic Civilization" is a topic which has attracted many intellectuals and a lot of theorists have asserted various views to elaborate the subject. Morteza Motahari, one of the Iranian thinkers, had been preoccupied with the issue for years and had depicted a thorough roadmap to study the subject. He believed that reforming an attitude is prior to reforming an action, hence to improve the function of people in society, it is essential to transform their attitudes. Furthermore, the beginning of this reformation depends on people, because any reformation originates from the public and then moves towards the ruling class and the elites. Accordingly, Motahari wrote Dastan Rastan[1] to address the youth to the reformation of their views. The present study, through the method of qualitative-content analysis is seeking to extract the concepts that the philosopher was conveying to his young audience. Moreover, this study is trying to scrutinize the amount of conformity between the mentioned concepts of the work and the idea of the roadmap which Motahari illustrated for the revival of the Islamic Civilization. The findings of this study prove the issues achieved by the content analysis of the book are intensely in agreement with the philosopher's theory about the reasons of the decline of the Islamic Civilization.



1 . Stories of the Honest

کلیدواژه‌ها [English]

  • Reasons of Decline
  • Islamic Civilization
  • Morteza Motahari
  • Dastan Rstan Book