چالش‌ها و فرصت‌های هم‌افزایی فرهنگی تفریحی در فضای مذهبی: مطالعه موردی امام‌زاده قاضی‌الصابر (ع)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه تهران

2 کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی، دانشگاه شاهد

3 دکترای یادگیری الکترونیکی از دانشگاه اوترخت هلند، مدرس دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

مطالعه حاضر به بررسی چالش‌ها و فرصت‌های هم‌افزایی فرهنگی تفریحی امام‌زاده قاضی‌الصابر (ع) می‌پردازد و در همین راستا نحوه تعامل سه سازمان میراث فرهنگی، اداره اوقاف استان تهران و شهرداری منطقه 3 تهران در زمینه‌ی مدیریت و ساخت مجموعه فرهنگی تفریحی در کنار یک فضای مذهبی را مورد مداقه قرار می‌دهد. در مطالعه حاضر از روش انسان ‌شناختی کیفی و فن‌های مصاحبه نیمه ساخت ‌یافته، مصاحبه روایی- اپیزودیک، گروه کانونی (فوکوس‌گروپ) و استراتژی مشاهده میدانی استفاده شده است، همچنین برای ساخت مدل مفهومی از مبانی نظری «حکمرانی خوب و سرمایه اجتماعی» و «اوقات فراغت و نشاط اجتماعی» مورد نظر قرار گرفته است.
 یافته‌های مطالعه نشان می‌دهد که هم‌افزایی فرهنگی تفریحی امام‌زاده قاضی‌الصابر (ع) فرصت‌هایی نظیر، «تمرکزگرایی دینی و مسجد محوری»، «تجمیع نهادهای مذهبی»، «جذب جوانان به فضای مذهبی»، «افزایش مصرف فرهنگی»، «احیای نمادهای هویت‌ بخش محله»، «معرفی امام‌زاده»، «افزایش وجوهات امام‌زاده (ع)»، «مشارکت و تعامل فرهنگی»، «افزایش سرمایه اجتماعی شهرداری»، «افزایش نشاط اجتماعی در محله»، «کاهش هزینه فعالیت فرهنگی و تفریحی» و «بازسازی بنای فرسوده امام‌زاده» را به همراه دارد. همچنین این هم‌افزایی با چالش‌هایی نظیر «تقدس ‌شکنی»، «تخریب هویت محله»، «تخریب معماری سنتی امام‌زاده»، «عدم تناسب معماری امام‌زاده و مجموعه فرهنگی و تفریحی» و «عدم تناسب معماری امام‌زاده با فضای محله» مواجه است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Challenges and Opportunities of Constructing a Cultural-Recreational Center in a Religious Area (Case Study: Qazi Al Saber Shrine)

نویسندگان [English]

  • ahmad naderi 1
  • Mahdi Shahbazi 2
  • Elham Akbari 3
چکیده [English]

The following study scrutinizes the challenges and opportunities of constructing a cultural-recreational center in Qazi Al Saber Shrine; and in this regard, the interaction among The Cultural Heritage Organization, The Endowments Department and The Third District of Tehran Municipality to manage and construct a cultural-recreational complex next to a religious area is also taken into account. In this research, approaches such as qualitative anthropology, interview skills, episodic-narrative interviews, focus group and field study strategy have been applied. Moreover, to build a conceptual model, theoretical principles such as “decent ruling & social asset” and “free time & social merriment” have been contemplated.
The results show that the construction of this cultural-recreational complex will contribute to: religion centralization and mosque-based activities, the integration of religious institutions, attracting the young to religious areas, increasing cultural uses, reviving local identity symbols, introducing the Shrine, increasing the funds, cultural cooperation & interaction, increasing Municipality’s social asset, increasing social exhilaration in the area, reducing the cost of  cultural-recreational activities and renovating the run-down structure of the Shrine. However, this construction will face challenges like blasphemy, the destruction of regional identity, the destruction of the traditional architecture of the Shrine, the incongruity between the architecture of the Shrine & the cultural-recreational complex, and the congruity between the architecture of the Shrine & the precinct atmosphere.