جایگاه مرجعیت در سیاستگذاری عمومی با تأکید بر سیاست‌های کلی علم و فناوری کشور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه مدیریت دولتی و خط مشی گذاری عمومی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده
سیاست عمومی فرایندی پیچیده و چندبعدی است که نه تنها تحت تأثیر منافع مادی و نهادها، بلکه عمیقاً توسط ایده‌ها، ارزش‌ها و نظام‌های معنایی شکل می‌گیرد. رویکرد شناختی به تحلیل سیاستی، به‌ویژه مفهوم مرجعیت، چارچوبی قدرتمند برای فهم چگونگی تأثیر این عناصر غیرملموس بر سیاست ها را فراهم می‌آورد. این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی به تبیین جایگاه مرجعیت در سیاستگذاری عمومی با تمرکز بر سیاست‌های کلی علم و فناوری در نظام جمهوری اسلامی ایران می پردازد و نشان می‌دهد که چگونه این چارچوب هنجاری- شناختی، مسیر پیشرفت علمی و فناوری کشور را ترسیم و هدایت می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مرجعیت چارچوب تفسیری بازیگران را شکل داده، مرزهای امر ممکن و مطلوب را تعیین می‌کند و در نهایت، مسیر و محتوای کنش عمومی را هدایت می‌نماید. با این حال، فاصله میان مرجعیت ترسیم ‌شده در اسناد بالادستی و اقدامات و عملکرد اجرایی، یکی از چالش‌های اساسی نظام سیاستگذاری علم و فناوری در کشور است که ریشه در ضعف‌های محتوایی، فرایندی و اجرایی دارد. بنابراین، شناخت مفهوم مرجعیت برای تحلیل‌گران و کنشگران عرصه سیاستگذاری، امکان درک عمیق‌تر از ریشه‌های فکری سیاست ها و پیش‌بینی پیامدهای ناخواسته آنها را فراهم می‌آورد.

کلیدواژه‌ها