بایسته‌های نظارت کارآمد بر شهرداری‌ها و آثار آن بر حکمرانی شهری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای، حقوق عمومی، پردیس دانشگاه شیراز ، شیراز، ایران

2 استادیار، دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه شیراز، تهران، ایران

3 دانشیار، دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه شیراز، تهران، ایران،

چکیده
چکیده
حکمرانی شهریِ مطلوب و تحقق توسعه‌ی پایدار کلان‌شهرها، در گروِ استقرار نظام‌های نظارتی کارآمد و چندلایه بر عملکرد شهرداری‌هاست. پژوهش حاضر با هدف تبیین بایسته‌های نظارت اثربخش و تحلیل آثار آن بر کیفیت حکمرانی شهری، با روش توصیفی-تحلیلی و از طریق مطالعه اسنادی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که نظارتِ واجدِ کارکرد، متکی بر هم‌افزاییِ مؤلفه‌هایی نظیر شفافیتِ داده‌محور، پاسخگویی مؤسساتی، مشارکتِ فعال شهروندی، و نظارتِ تلفیقیِ قضایی-مالی است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که استقرار چنین سازوکار جامعی، علاوه بر کاهش فساد اداری و صیانت از منابع عمومی، منجر به ارتقای مشروعیت سیاسی، کارآمدی خدمات شهری و تحکیم اعتماد اجتماعی می‌شود؛ در حالی که فقدان آن، زوال کیفیت زندگی شهری و بروز نارضایتی‌های مدنی را به همراه دارد. در نهایت، این پژوهش ضمن ارائه‌ی یک مدل نظری جامع، راهکارهایی نظیر تقویت نهادهای مدنی، ایجاد پلتفرم‌های نظارت مشارکتی و پیاده‌سازی شاخص‌های ارزیابی عملکردِ مبتنی بر استانداردهای حکمرانی خوب را جهت بهینه‌سازی نظام نظارتی بر شهرداری‌ها پیشنهاد می‌نماید.

کلیدواژه‌ها


1-      امینی شاد، علی؛ منوریان، عباس؛ امیری، مجتبی (1398)، طراحی الگوی حکمرانی خوب در شهرداری تهران، نشریه آینده پژوهی مدیریت، دوره 3، شماره 30، 1-22.
2-      ایوبی پور، محمد؛ قاسمی، حاکم؛ عیوضی، محمدرحیم؛ کشاورز ترک، عین الله؛ درویشی سه تلانی، فرهاد (1401)، تصویرپردازی از حکمرانی مطلوب در جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر اسناد بالادستی، فصلنامه مدیریت اسلامی، دوره 2، شماره 30، 131-171.
3-      بابایی مراد، بهناز (1401)، ارزیابی عملکرد مدیریت شهری در چهارچوب حکمرانی خوب و ارتباط آن با کیفیت زندگی شهری و سرمایه اجتماعی، نشریه معماری و شهرسازی آرمان شهر، دوره 39، شماره 15، 227-238.
4-      تورفینگ، جاکوب (1403)، پارادایم های حکمرانی عمومی: رقیب و همزیست، مترجم: حمزه صمدی میارکلائی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، چاپ 1.
5-      دبیرزاده، شهریار؛ شفیعی، محمود؛ میرموسوی، سید علی (1403)، تحلیل مضامین تحقق الگوی حکمرانی خوب شهری (مطالعه موردی: شهرداری تهران)، نشریه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، دوره 57، شماره 19، 69-89.
6-      رحیمیان، بابک و سرمست، بهرام (1394)، بررسی میزان اثربخشی نظارت شورای اسلامی شهر در بهبود عملکرد شهرداری بناب، نشریه مطالعات جامعه شناسی، دوره 3، شماره 8، 111-130.
7-      صادقی زاده، سلمان و زندی محب، سحر (1402)، الگوی حکمرانی شهری و چالشهای توسعه صنعتی؛ مطالعه استان مرکزی، نشریه حکمرانی متعالی، دوره 12، شماره 3، 143-158.
8-      کاظمی، محمدرضا؛ دهقان‌پور فراشاه، افسانه؛ دهقان‌پور فراشاه، علیرضا (1403)، فرصت‌ها و چالش‌های کانون‌های ارزیابی و توسعه مجازی در بهبود حکمرانی عمومی: یک مرور نظام‌مند، مجله ارزیابی و رشد سرمایه‌های انسانی، ششماره 1، 2-25.
9-      وحید، مجید و حبیبی، مسعود (1395)، ارزیابی نهادی حکمرانی شهری در تهران با تاکید بر نظارت همگانی، فصلنامه سیاستگذاری عمومی، دوره 4، شماره 2، 71-87.
 
1-     Bussu, Sonia. Adrian Bua, Rikki Dean, Graham Smith (2022), Introduction: Embedding Participatory Governance, Critical Policy Studies Journal, vol. 16, https://doi.org/10.1080/19460171.2022.2053179.
2-     Drechsler, Wolfgang (2023), The New Neo-Weberian State, Max Weber Studies Journal, vol. 23, https://doi.org/10.1353/max.2023.0007.
3-     Presley, Doug & Stinton, Anthony (2008), Neglected Capabilities in the DoD: Using Agency Theory to Improve Guidance. Policy Analysis Exercise, Defense Technical Information Center, https://doi.org/10.21236/ada482850.
4-     Yoon,Woojinv& Hyun, Eunjung (2010), Economic, social and institutional conditions of Network Governance, Management Decision Journal, vol. 48, https://doi.org/10.1108/00251741011076753.