حضرت آیت‌الله خامنه ای(مدظله العالی)، خوانش انتقادی تجدد غربی الگوی رهایی اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات ،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه مطالعات مطالعات منطقه ای، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، ایران

3 استادیار گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده
چکیده      امر رهایی­اجتماعی یکی از گرایش­های عمده دراندیشه سیاسی قرن اخیر­است. تجدد غربی در ترکیب گرایش­های گوناگونش چنین گرایشی نیز داشت. حضرت آیت­الله خامنه­ای(مدظله العالی) با­ الهام ­از آموزه­های بُنیادی اسلام، اندیشه­های معاصر شیعه، همراه با نقد کاستی‌های درونی تجدد غربی ازجمله ناتوانی در پیشبرد امر رهایی اجتماعی، مباحثی ­در آراء و اندیشه‌هایش دارد که می­توان آن را در قالب یک نظریه در باب رهایی اجتماعی مفهوم بندی کرد. تمرکز این مقاله پرجوهر نظریه رهایی اجتماعی در آراء و اندیشه­های حضرت آیت­الله خامنه­ای(مدظله العالی) به­عنوان یکی از متفکران جهان اسلام است. پرسش اصلی مقاله حاضر این است که آیا مبانی و مشخصه­های نظریه رهایی­ اجتماعی حضرت آیت­الله خامنه­ای(مدظله العالی) را می­توان دربازخوانی انتقادی از تجدد غربی به­منظور بازسازی نظریه­ای رهایی­بخش، ازجمله در حوزه رهایی اجتماعی تحلیل کرد(مسئله). در این مقاله به روش توصیفی- تحلیلی و با تکیه­بر رهیافت انتقادی(روش)؛ استدلال شده است که حضرت آیت­الله خامنه­ای(مدظله العالی) با نقد گژدیسگی­هایی که تجدد غربی را از حرکت در مسیر رهایی اجتماعی بازداشته است و با الهام از اسلام و اندیشه­های معاصر شیعی به طرح و تدوین یک نظریه از نوع نظریه رهایی اجتماعی پرداخته است(یافته).

کلیدواژه‌ها


منابع
الف) فارسی:
1-    بروجردی، ناصر(1396)(ویراستار) انسان انقلابی درکلام امام خامنه­ای، تهران، انتشارات دفاع.
2-    ترخان، قاسم(1396)«جهان­شناسی اسلامی» در عبدالحسین خسروپناه(ویراستار) منظومه فکری آیت­الله العظمی خامنه­ای، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی،جلد 1.
3-    پارسانیا، حمید(1389)، «توسعه اسلامی و مدیریت تدارکات­چی مابانه علم» نشست اندیشه­های راهبردی الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت، تهران، انتشارات پیام عدالت.
4-    پولادی، کمال(1397)، درسودای نظام داد، جهان­شناسی ایرانی و اندیشه سیاسی، تهران، نشر مرکز.
5-    خامنه­ای، سیدعلی(1397)، بیانیه گام دوم انقلاب خطاب به مردم ایران،1397.
6-    خامنه­ای، سیدعلی(1389)، سخنرانی در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، نشست اندیشه­های راهبردی، تهران، انتشارات پیام عدالت.
7-    درخشان، مسعود(1389)، ملاحظاتی در الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت، نشست اندیشه­های راهبردی، تهران، انتشارات عدالت.
8-    ساوه درودی، مصطفی و همکاران(1401)،«الگوی امنیت اجتماعی در اندیشه آیت­الله حضرت آیت­الله خامنه­ای(مدظله العالی)  »، فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، سال دهم، شماره 2، صص63-37
9-    سلیوان، راجر(1389)، اخلاق در فلسفه کانت، ترجمه عزت­الله فولادوند، تهران، طرح نو.
10- سرو، سهیل و ذوعلم، علی(1399)،«تحلیل گفتمانی مفهوم رفاه اجتماعی در انقلاب اسلامی با تاکید بر دیدگاه آیت الله خامنه­ای» فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، دوره 8،شماره 1،صص62-37
11- شفیعی­فر، محمد و محمد محبوبی(1400)، الگوهای نظری تبیین انقلاب اسلامی : الهیات رهایی­بخش به­عنوان چارچوب بدیل، فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 51، شماره2.
12- صانعی، منوچهر(1387)، کانت؛ درس­های فلسفه اخلاق، تهران، نشر نقش ونگار.
13- عباس تبار و هاشمی(1400).«مکانیزم و راهبردهای تحقق نظم جهانی دینی ازدیدگاه حضرت آیت­الله خامنه­ای(مدظله العالی) » فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، سال نهم، شماره 4 ، ص204-177.
14- علی­پورجواد،پوررشیدی هاتف(1399)،«تحلیل گفتمان سند اولیه الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت»، فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، سال نهم، دوره 8،شماره 2، ص167-140.
15- محمدی، عبدالله(1396)، «ولایت­شناسی اسلامی» در عبدالحسین خسروپناه(ویراستار) منظومه فکری آیت­الله العظمی خامنه­ای، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، جلد1.
16- مطهری، مرتضی(1368)، قیام و انقلاب مهدی ازمنظر فلسفه تاریخ، تهران، انشارات صدرا، چاپ دهم.
17- میراحمدی، منصور(1390)«بنیان فکری شیعه درتمدن­سازی اسلامی» درجلال درخشه (ویراستار) آفاق تمدنی انقلاب اسلامی، تهران، دانشگاه امام صادق.
18- وحدت، فرزین(1382)، رویارویی فکری ایرانیان با مدرنیت، ترجمه مهدی حقیقت­خواه، تهران، انتشارات ققنوس.
ب)منابع انگلیسی
1-       Baker, yohn etal (2004), Equality from Theory to Action, Palyre Nacmillan.
2-       Dabashi, Hamid (2005), Theory of Discontent, The Ideological Foundation Of Islamic Revolution In Iran, New Brunswick Iransation.
3-       Dabashi, Hamid (2008), Islamic Liberation Theory: Resisting the Empire, New York. London, Rutledge.
4-       Dowrkin, Ronald (1981) “What Is equalityˮ, Philosophy and Public Affairs Vol to (1981) PP283-345.
5-       Marx, Karl (2000) “On Jewish Questionˮ, In: David Merlellanled Karl Marx, selected writings, oxford university press.
6-       Rawls, John (1999) A Theory of Justice, second Edition, oxford university press.
7-       Rae, Douglas etal (2004) Equalities, Combridge, Harvard University Press.
8-       Westen, Peter (1990), Speaking Equality, Princton, Princeton University Press.
ج)منابع الکترونیکی ؛ سایت دفتر حفظ و نشر آثار مقام معظم رهبری به نشانیwww.khamenei.ir