تحلیل گفتمانی مفهوم رفاه اجتماعی در انقلاب اسلامی با تأکید بر دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای

سهیل سرو, محمد; ذوعلم, علی

تحلیل گفتمانی مفهوم رفاه اجتماعی در انقلاب اسلامی با تأکید بر دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

محمد سهیل سرو ¹

علی ذوعلم ²

¹ دانشجوی دکتری دانشگاه علامه طباطبایی

² استادیار گروه فرهنگ‌پژوهی پژوهشکده فرهنگ و مطالعات اجتماعی

چکیده

رفاه اجتماعی اداره امور مادی و روانی جامعه است ؛ و با مقولاتی نظیر کیفیت زندگی و آسایش در امور روانی و معیشت و مزایا و خدمات اجتماعی در امور مادی ارتباط دارد. در این مقاله باهدف دستیابی به‌ نگاه انقلاب اسلامی به عنوان یک حکومت دینی به رفاه اجتماعی ، به کشف معنای رفاه اجتماعی در دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای به‌عنوان رهبر انقلاب اسلامی پرداخته‌شده و با سؤال اصلی «رفاه اجتماعی در دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای چیست؟» پیگیری شده است. معناکاوای رفاه اجتماعی در این دیدگاه به‌وسیله بررسی مفاهیم مقوم و مفاهیم مرتبط با رفاه که بر اساس حساسیت نظری موضوع در نظریات رفاهی است، به‌دست‌آمده است. این تحقیق با روش کیفی و از طریق تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف انجام‌شده است. براین اساس بیانات آیت الله خامنه ای با نمونه گیری هدفمند انتخاب و در سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین تحلیل شده است. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که رفاه اجتماعی در دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای مبتنی بر مفهوم کمال انسانی و مبتنی بر رشد معنوی است. در این دیدگاه آزادی و عدالت اجتماعی برخلاف نظریات رایج رفاهی نه دو مفهوم مخالف که دو مفهوم موافق یکدیگرند و اساساً رفاه اجتماعی در نظر ایشان از رهگذر این دو مفهوم می‌گذرد. در این دیدگاه دولت نقش نظارتی در اعمال و انجام رفاه اجتماعی دارد. در این تحقیق به این نتیجه رسیده شد که که تلاش و کار و مسئولیت‌پذیری عامل اعطای تسهیلات است و تنها افرادی که توانایی کسب درآمد ندارند مانند ناتوانان جسمی و روحی دریافت‌کننده خدمات و تسهیلات رایگان هستند.

کلیدواژه‌ها

"رفاه اجتماعی"

"آزادی"

"عدالت اجتماعی"

"دولت"

"آیت‌الله خامنه‌ای"