تحلیل مضامین پیشرفت سیاسی الهی در سوره مائده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، قرآن و علوم سیاسی ،جامعه المصطفی، قم، ایران

2 استاد،گروه مطالعات سیاسی، دانشگاه باقر العلوم(ع)قم، قم، ایران دانشگاه باقرالعلوم (ع)، قم ، ایران

چکیده
چکیده
قرآن کریم به عنوان کتاب هدایت می‌تواند بهترین الگوی پیشرفت همه‌جانبه برای جامعه انسانی باشد. این پیشرفت نوعی از حرکت رو به جلو می‌باشد. در پژوهش سوره مائده با روش تحلیل به مضمون که یکی از شیوه‌های تحلیل محتوی کیفی است و اعتبار داده ها صرفا به استناد قواعد تفسیری متن بر اساس روش تفسیر موضوعی انجام شده و هدف از این اقدام دستیابی به الگوی پیشرفته سیاسی الهی می باشد که در نهایت به 60 مضمون پایه از آیات مورد نظر و 16مورد مضامین سازمان دهنده و 4 مورد به مضامین فراگیر رسیدیم که شامل محوریت کتاب و احکام الهی، محوریت امام و رهبر الهی، نقش و عملکرد انسان‌ها، تصدیق پیشرفت سیاسی الهی در کتب آسمانی، هدایت و عنایت الهی، برتری الگوی پیشرفت سیاسی اسلام بر دیگر الگوها، لزوم پایبندی به تقوی می‌باشد و در گام بعدی مضامین مذکور به مضامین فراگیر تبدیل می‌شوند. نتیجه اینکه در این تحقیق به الگوی پیشرفت سیاسی الهی در جامعه اسلامی در سوره مائده رسیدیم. تحلیل مضمون با رعایت قواعد تفسیری منافاتی باروش اجتهادی علامه طباطبایی در تفسیر المیزان ندارد. فقط در اینجا دلالتهای مستقیم و غیرمستقیم متن استخراج می شود.

واژگان کلیدی: قرآن، الگو، پیشرفت، توسعه، سیاست،سوره مائده


کلیدواژه‌ها


  منابع
                قرآن الکریم: « ترجمه آیات ازآیة الله مکارم شیرازی بوده است.»
1-      ابن­عاشور، محمد بن طاهر، التحریر و التنویر، ناشر موسسه التاریخ العربی، محل نشر بیروت، بی­تا
2-      ابن­منظور، محمد بن مکرم، جمال­الدین، 1405ق، لسان العرب، قم،نشر ادب حوزه،
3-      آلوسی، السید محمود، 1415،روح المعانی فی التفسیر القرآن العظیم، دارالکتب العلمیه، بیروت،
4-      البحرانی، السید هاشم، 1416 ه ق ،البرهان فی التفسیر القرآن، تهران،بنباد بعثت،
5-      پروفسور برتران ، بدیع ، توسعه سیاسی ،ترجمه غلامرضا ،خواجه سروی ، سال1380انتشارات پزوهشکده مطالعات راهبردی ،
6-      بهجت‌پور، عبدالکریم، ۱۳۹۴ ه. ش ،شناخت نامه تنزیلی سوره های قرآن کریم، قم ایران،
7-      جوادی آملی ،عبدلله ، پاییز 1392 ، تسنیم، قم ،موسسه نشر و انتشارات اسرا،.
8-      جوامع الجامع، 1372.دانشگاه تهران، انتشارات ناصر خسرو، تهران،
9-      الراغب الاصفهانی، الشیخ محمد،1416 ه ق. المفردات الراغب الاصفهانی، تحقیق عدنان داوودی، بیروت، دار الشامیه،
10-   رضایی اصفهانی ، محمد علی ،1387ش ،تفسیر مهر ،پژوهشهای تفسیر وعلوم قرآن ،قم ،چاپ ایران ،نوبت1
11-   زحیلی، وهبة ،التفسیر المنیر ، سال چاپ: 1395، مترجم: دکتر عبدالله خاموش هروی سید جمال‌الدین ج7،ص15 انتشارات: شیخ الاسلام احمد جام،
12-   الطباطبایی، محمد حسین، ا1417ه ق ، لمیزان فی تفسیر القرآن، قم،دفتر انتشارات جامعه مدرسین حوزه علیمه قم،
13-   عابدی و جعفری ، سال1390،روش تحقیق، ص158،
14-   ع‍روس‍ی‌ ال‍حوی‍زی‌، ع‍بد ع‍لی ‌بن‌ ج‍م‍عه‌ ،1415 هجری قمری ،تفسیر نور الثقلین ، ج‏1،ص365 : مصحح رسولی، هاشم:
15-   قاضی زاده، کاظم، سال نشر1389،سیاست وحکومت در قرآن، ،
16-   قرائتی ،محسن ، 1388، تفسیر نور ، مرکز فرهنگی درسهای از قرآن ، تهران ،چاپ ایران ،
17-   قوام، عبد العلی ،1374،نقد نظریه های نوسازی وتوسعه سیاسی ، تهران ،مرکز چاپ وانتشارات دانشگاه شهید بهشتی، 15-المصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چاپ اول،بی تا
18-   مکارم شیرازی، ناصر، تاریخ انتشار،1384تفسیر نمونه، به قلم جمعی از نویسندگان چاپخانه مهروی.
19-   میرچراغخانی،حسین (بهار 1389)مقاله کشف دلالتهای اجتماعی وسیاسی سوره نمل ،پژوهشهای قرآنی ،نوبت بیست وچهارم ،
20-   جاوید،رقیه ،(سال1395)مقاله تحلیل محتوی مضمون «مردم»در اندیشه سیاسی امام خمینی ،          
1-      Ibn Ashur, Muhammad Bin Tahir, Tahrir and al-Tanweer, Publisher of Al-Tarikh Al-Arabi Institute, Beirut Publishing House, Bita
2-      Ibn-Manzoor, Muhammad bin Makram, Jamal-al-Din, 1405 AH, Lasan al-Arab, Qom, publishing Adab Hozha.
3-      Alousi, Al-Sayyid Mahmud, 1415, Ruh al-Ma'ani fi al-Tafsir al-Qur'an al-'Azeem, Dar al-Kitab al-Alamiya, Beirut.
4-      Al-Bahrani, Al-Sayyid Hashim, 1416 AH, Al-Burhan fi al-Tafsir al-Qur’an, Tehran, Banbad Baath.
5-      Professor Bertran, Badie, political development, translated by Gholam Reza, Khaje Sarvi, 2010, Pezohshkade Strategic Studies Publications.
6-      Behjatpour, Abdul Karim, 1394 AH. Sh., Identification letter of the download of the Surahs of the Holy Quran, Qom - Iran,
7-      Javadi Amoli, Abdullah, Fall 2013, Tasnim, Qom, Esra Publishing House.
8-      Jameed Al Jame, 1372. University of Tehran, Nasser Khosrow Publications, Tehran.
9-      Al-Raghib Al-Isfahani, Al-Sheikh Muhammad, 1416 AH. Al-Mufardat al-Raghib al-Isfahani, research by Adnan Davoudi, Beirut, Dar al-Shamiya.
10-  Rezaei Esfahani, Mohammad Ali, 1387, Tafsir Mehr, Researches on Tafsir and Sciences of the Qur'an, Qom, Iran Press, Nobat 1
11-  Zaheili, Wahba, al-Tafseer al-Munir, year of publication: 2015, translator: Dr. Abdullah Kashmus Haravi Sey
12-  Tabatabai, Mohammad Hossein, 1417 AH, Lamizan fi Tafsir al-Qur'an, Qom, Publications Office of the Madrasin Community of the Alima Hozha of Qom.
13-  Abedi and Jafari, 1390, research method, p. 158.
14-  Arusi al-Hawizi, Abd Ali bin Jama'ah, 1415 AH, Tafsir Noor al-Saqlain, vol. 1, p. 365: Masaheh Rasouli, Hashim:
15-  Ghazizadeh, Kazem, year of publication 1389, politics and governance in the Quran.
16-  Qaraati, Mohsen, 1388, Tafsir Noor, Cultural Center of Lessons from the Qur'an, Tehran, Iran Press.
17-  Qavam, Abdul Ali, 1374, Criticism of the theories of modernization and political development, Tehran, Shahid Beheshti University Printing and Publishing Center, 15- Al-Mustafavi, Hassan, Researching the words of the Holy Quran, Ministry of Culture and Islamic Guidance, first edition, B.yed Jamaluddin, vol.7, p.15, published by: Shaykh al-Islam Ahmad Jam.
18-  Makarem Shirazi, Nasser, publication date, 1384, a sample interpretation, written by a group of authors from Mehravi Printing House.
19-  17- Mircharaghkhani, Hossein (Spring 2009), the article exploring the social and political implications of Surah Namal, Quranic researches, the twenty-fourth turn,
20-  18- Javid, Ruqiyeh, (2015) Content analysis article on the theme of "people" in Imam Khomeini's political thought