واکاوی تاثیر تعامل و رضایتمندی از مساجد محله‌ای بر کیفیت پایداری اجتماعی شهروندان در مناطق شهری (شهر مشهد)

حسینی, سید هادی; خسروبیگی, رضا; نوروزیان, فاطمه

واکاوی تاثیر تعامل و رضایتمندی از مساجد محله‌ای بر کیفیت پایداری اجتماعی شهروندان در مناطق شهری (شهر مشهد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سید هادی حسینی ¹

رضا خسروبیگی ²

فاطمه نوروزیان ³

¹ نویسنده مسئول مکاتبات، استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، مرکز پژوهشی علوم جغرافیایی و مطالعات اجتماعی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار.

² دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری .

³ کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری.

چکیده

مساجد یکی از نمودهای مهم جهان بینی اسلامی در قلمرو شهرهای جهان اسلام هستند که همواره تنوعی از کارکردهای مختلف را در شهرها بر عهده داشته‌اند. از میان کارکردهای متنوعی که مساجد همواره نقش آفرینی می‌کرده‌اند، محور اصلی این پژوهش بر بررسی کارکردهای اجتماعی مساجد در جامعه معاصر و به طور خاص، فهم چگونگی ارتباط میان مساجد با پایداری اجتماعی استوار گردیده است. پژوهش با استفاده از روش پیمایشی و پرسشنامه محقق ساخته انجام گردید. جامعه آماری پژوهش شهروندان بالای 20 سال شهر مشهد و نمونه آماری برابر با 400 نفر است. محلات هدف شامل محله کوثر، محله سجاد، محله طلاب، محله قائم و محله میثم است. یافته‌های پژوهش گویای تاثیر مثبت نقش مساجد و کمیت و کیفیت ارتباط شهروندان با آنها در شکل گیری پایداری اجتماعی در محلات منتخب می‌باشد. بررسی‌ها نشان داد که کیفیت عملکرد مساجد و تنوع عملکردی آنها که باعث افزایش رضایتمندی شهروندان از مساجد می‌گردد، در ارتقاء پایداری اجتماعی و شاخص‌های آن همچون تعلق مکانی، مشارکت اجتماعی، سرمایه اجتماعی و احساس امنیت اجتماعی تاثیرگذار بوده است. نتایج گویای وجود همبستگی معنی‌داری و مستقیمی میان تعامل با مسجد و پایداری اجتماعی و شاخص‌های آن می-باشد. یافته‌های توصیفی نیز نشان می‌دهد که با بهبود تعامل افراد با مساجد، کیفیت پایداری اجتماعی آنها نیز ارتقاء یافته است.

کلیدواژه‌ها

پایداری اجتماعی

مسجد

محلات

مشهد