مأموریت راهبردی جنبش اجتماعی بسیج دانشجویی در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه تهران، نویسنده مسئول، تهران. ایران.

2 دکترای تخصصی دانشگاه ادینبرگ، ادینرگ، بریتانیا

3 دکترای تخصصی دانشگاه باکنی،میلان، ایتالیا.

چکیده
بسیج دانشجویی به عنوان یکی از مهم‌ترین جنبش‌های اجتماعی که نقشی مؤثر در تحولات گوناگون علمی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی کشور بر دوش دارد، نیازمند هدف گذاری دقیق، تعیین استراتژی‌ها و برنامه‌هایی مشخص است که توان عظیم دانشجویان را در عرصه‌های مختلف علمی و عملی به کار گیرد و ظرفیت‌های آنان را در مسیر ایفای رسالت‌های تعیین شدۀ الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت هدایت نماید. ماهیت این جنبش دانشجویی مبین ویژگی‌های سازمانی غیرانتفاعی است، فلذا ادبیات مقاله بر اساس ادبیات سازمان‌های داوطلبانه غیرانتفاعی سامان یافته است. در سازمانهای غیرانتفاعی مفهوم مأموریت به عنوان اساسی‌ترین رکن در آغاز فرآیند برنامه‌ریزی استراتژیک مورد توجه قرار می‌گیرد. در سازمان‌هایی که در بدو تأسیس قرار دارند، این مفهوم به شکل تدوین مأموریت و در سایر سازمان‌ها به صورت اصلاح مأموریت موجود و دستیابی به مأموریت مطلوب تعبیر می‌گردد. مقاله حاضر به بررسی مأموریت موجود بسیج دانشجویی پرداخته و مبتنی بر روشی کیفی، بر اساس مطالعه تطبیقی با سازمان‌های داوطلبانه بین‌المللی، تحلیل سیستمی و نظرات خبرگان و ذی‌نفعان، مأموریت مطلوب آن را ارائه کرده است. مدل کلی در نظر گرفته شده ترکیبی از مدل‌های برایسون و هکس بوده که در قسمت‌‌های مختلفی تغییرات لازم به منظور بومی‌سازی آن در بسیج دانشجویی اعمال شده است. بر این اساس، مأموریت‌های چهارگانه تربیت نیرو، نقش‌آفرینی عمومی، رشد تخصصی و نقش‌آفرینی تخصصی برای بسیج دانشجویی پیشنهاد گردیده است.

کلیدواژه‌ها


امامیان، سید محمد صادق و مرتضی زمانیان (1386). «ارائه مدل تدوین مأموریت در سازمانهای عمومی و غیرانتفاعی -مطالعه موردی در یک سازمان شهرداری»، پنجمین کنفرانس بین‌المللی مهندسی صنایع
امامیان، سید محمد صادق و مصطفی زمانیان (1386). برنامه‌ریزی استراتژیک سازمان، سازمان بسیج دانشجویی
برایسون، جان. ام (1381). برنامه‌ریزی استراتژیک برای سازمان‌های دولتی و غیرانتفاعی، ترجمه عباس منوریان، مرکز آموزش مدیریت دولتی، چاپ دوم.
جی دیویدهاینگر و توماس آل. ویلن (1381). مبانی مدیریت استراتژیک، ترجمه اعرابی و ایزدی، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، چاپ اول.
رحیم نیا، فریبرز و دیگران، (1391). «تبیین مدل تعاملی رویکرد استراتژیک، فرهنگ سازمانی و محیط، مطالعة موردی: سازمان‌های کوچک و متوسط شهرک صنعتی توس استان خراسان رضوی»، دوفصلنامة راهبردهای بازرگانی، سال نوزدهم، دورة جدید، شمارة 1، صص 121-134.
رضائیان، علی (1380). مبانی سازمان و مدیریت، تهران، انتشارات سمت.
صبوری، منوچهر (1381). جامعه‌شناسی سیاسی، انتشارات سخن.
فرد آر دیوید (1383).مدیریت استراتژیک، ترجمة سید محمد اعرابی و علی پارسائیان، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، چاپ ششم.
قویدل، حسین و پورنجمی، مجید(1385). تاریخ جنبش دانشجویی ایران. انتشارات: نجم‌الهدی صص 142 –
گزارش طرح و برنامه سالهای متمادی سازمان بسیج دانشجویی
گنجی، شعبانی، باوی (1385). تشکل نظم یافته، مرکز مطالعات سازمان، سازمان بسیج دانشجویی
مشیرزاده، حمیرا (1394). درآمدی نظری بر جنبش‌‌های اجتماعی. تهران‌‌: پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی.
موسوی و دیگران، (1395). ارائه یک مدل تحلیل محیط با رویکرد سیستمی در برنامه‌ریزی گردشگری، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دوره 48، شماره 1، صص 1-18
مرام نامه دفتر تحکیم وحدت.
اساسنامه دفتر تحکیم وحدت.
سازمان جوانان جمعیت هلال احمر در یک نگاه، معاونت فرهنگی و امور اجتماعی جمعیت هلال احمر، 1384.
آشنایی با حوزه معاونت فرهنگی جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران (سال‌های 1370 الی 1377)
کتابچه راهنمای مربی (1) «تشکیلات و سازمان‌دهی» معاونت آموزشی و پژوهشی، سازمان جوانان جمعیت هلال احمر
نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر. اداره آموزش سازمان جوانان جمعیت هلال احمر. 1382
تاریخچه، اهداف و وظایف صلیب سرخ، جمعیت هلال احمر و سازمان جوانان، تهیه شده در معاونت آموزشی و پژوهشی سازمان جوانان
سیاست‌ها و استراتژی‌های فدراسیون بین‌المللی جمعیت‌های صلیب سرخ و هلال احمر درباره جوانان، ترجمه معاونت آموزشی و پژوهشی سازمان جوانان (جزوه) .
Sommers, B (1991). Relationship between college student organization leadership experience and post college leadership activity. Doctoral dissertation. Oregon State University, OR
A Guide to Strengthening and Sustaining Organizational Achievement”, San Francisco: Jossey-Bass
Bryson, J (2005). Creating and implementing your strategic plan: a workbook for public and nonprfit organizations, John wiley&Sons، second edition
Bryson, John M (1988). “Strategic Planning for Public and Nonprofit Organizations
David Hussey (1991). Strategy and Planning A Manager’s, Guide John Wiley & Sons
David, F. R (1997). “Strategic Management: Concepts and Cases”, Prentice Hall
George L.Morrisey (1996). A Guide to Strategic thinking Building your planning Foundation, Jossey-Bons Publishers. San Francisce
Johnson, G (1999). “Exploring corporate strategy”, Printice Hall
Morrisey, G., L (1995). “A Guide to Strategic thinking Building your planning Foundation”, Jossey-Bons
Rahimnia, F., et al., 2012, Explaining the Interactive Model of Strategic Approach, the Corporate Culture and Environment, a Case study: The Small and Medium Organization of Industrial Town of Tous in Khorasan Razavi Province, Two Quarterly Business Strategies, Vol. 9, No. 1, PP. 121-134. (In Persian)