در این مقاله، به بررسی جامعه‌شناختی الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی و نقش آن در تحقق توسعه پایدار پرداخته می‌شود. با توجه به اهمیت توسعه پایدار در عصر حاضر، شناخت عوامل فرهنگی، اجتماعی و دینی مؤثر بر شکل‌گیری الگوهای توسعه، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، با تأکید بر ارزش‌های دینی و فرهنگی، می‌تواند راهکارهای مؤثری برای توسعه‌ای متعادل و پایدار ارائه دهد. در این مطالعه، با تحلیل ساختارهای اجتماعی، باورها و ارزش‌های جامعه ایرانی، سعی در تبیین نقش این الگو در فرآیند توسعه پایدار و ایجاد آینده‌ای بهتر برای نسل‌های آینده داریم.
در پی تدوین الگوی پایه اسلامی ایرانی پیشرفت، که در آن اهمّ مبانی و آرمان‌های پیشرفت و اُفق مطلوب کشور در پنج دهه آینده ترسیم و تدابیر مؤثر برای دستیابی به آن طراحی شده است، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی دستگاهها، مراکز علمی، نخبگان و صاحب‌نظران را به بررسی عمیق ابعاد مختلف سند تدوین‌شده و ارائه نظرات مشورتی جهت تکمیل و ارتقای این سند بالادستی فراخواندند.و به اصلی‌ترین نهادهای سیاستگذار به مجمع تشخیص مصلحت نظام، دولت، مجلس و شوراهای عالی ابلاغ گردید. از زمان تدوین سند مذکور تا کنون، کشور تلاطم‌های متعددی را در حوزه های مختلف، از زیست محیطی گرفته تا فرهنگی و اقتصادیتجربه نموده است و لذا نیاز به یک سند بالادستی قابل اعتمادکه علاوه بر قابلیت انعطاف، قدرت خلق مسیر و زایش برون‌رفت از بحران‌ها را داشته باشد؛ بیش از پیش احساس می شد.